ANTRYJ - PRZEDSIONEK DLA WSZYSTKICH, KTÓRZY CHCĄ POZNAĆ I POLUBIĆ GÓRNY ŚLĄSK

GWARA LIVE: PIŁKA NOŻNA

Początek piosenki to nauka liczenia po śląsku: do jedenastu, bo tylu piłkarzy wybiega na murawę. Później słuchamy wskazówek trenera - szczególnie ważne jest polecenie by dać pozór. "Dej pozór" to zwrot uniwersalny - "uważaj", "skoncentruj się". Używano go do tego stopnia często, że zaczął funkcjonować w powiedzonku "Hajer, dejcie pozór - idzie dozór", co dla górnika oznaczać miało niebezpieczeństwo wynikające z nadejścia sztygara, który miał zwyczaj czepiać się o byle co.

Później słyszymy "paczeć bali" czyli polecenie, by zwracać uwagę na to, gdzie jest piłka. "Bala" znacznie częściej występowała w rodzaju męskim - "bal" i "fusbal" to w końcu męskie sprawy, choć kobiet - kibiców na Górnym Śląsku nigdy nie brakowało. Jest jeszcze "do samego końca ciś": zwrot sugerujący walkę do końca, napieranie na przeciwnika do ostatniego gwizdka. "Ciśnięcie" dosłownie oznacza pchanie - ciśnie się na przykład wóz, choć często używano słowa tego dla oznaczenia czynności pójścia w jakieś konkretne miejsce, na przykład "ciś na banhof" - "idź na dworzec kolejowy". Słowo to funkcjonuje także w grze słówek - "cis i klon", po polsku to po prostu dwa gatunki drzew, w gwarze śląskiej - opis kogoś, kto pchał coś i przeklinał.

ANTRYJ.PL
redaktor naczelny - Zbigniew Markowski
adres redakcji: Nakło Śląskie, ul. Sienkiewicza 7