Justyna Lomania

Śląsk to region ludzi o twardych charakterach, a Beata Maksymow-Wendt była tego najdoskonalszym ucieleśnieniem. Urodzona 27 lipca 1967 roku w Czeladzi, stała się ikoną nie tylko jastrzębskiego sportu, ale i światowego judo. Mierzyła ona 180 cm wzrostu i ważyła ponad 120 kg, co przyniosło jej czuły przydomek „Kruszyna”. Na macie była niepowstrzymaną siłą, która jako pierwsza Polka w historii wywalczyła medal mistrzostw świata w tej dyscyplinie.

Początki jastrzębskiej legendy

Jej sportowa droga rozpoczęła się w wieku 15 lat w klubie GKS Jastrzębie, z którym była związana do 1990 roku. To właśnie tam, w sercu górniczego regionu, kształtowała się jej niezłomna wola walki. Ze względu na brak odpowiednich partnerek sparingowych w swojej kategorii wagowej, Maksymow często trenowała z mężczyznami. Ta konieczność stała się jej atutem. Sprawność w sportach walki opiera się na predyspozycjach, które Beata rozwinęła do perfekcji, stawiając czoła silniejszym fizycznie przeciwnikom. W swojej karierze reprezentowała również barwy KS Koka Jastrzębie, Błękitnych Kielce oraz AZS Wrocław, ale to z Jastrzębiem pozostała związana na zawsze.

Kolekcjonerka złota

Dorobek medalowy Beaty Maksymow-Wendt jest imponujący i plasuje ją w ścisłej czołówce polskiego sportu. W ciągu swojej kariery zdobyła łącznie 18 medali mistrzostw świata i Europy. Dwukrotnie stawała na najwyższym stopniu podium mistrzostw świata – w 1993 roku w Hamilton (kategoria open) oraz w 1999 roku w Birmingham (kategoria powyżej 78 kg). Do tego dorzuciła trzy brązowe krążki światowego czempionatu (1989, 1991, 1997). Na kontynencie europejskim była niemal bezkonkurencyjna, zdobywając trzy złote medale mistrzostw Europy (1986, 1991, 1997) oraz liczne medale srebrne i brązowe. Na krajowym podwórku jej dominacja była absolutna – wywalczyła od 21 do nawet 24 tytułów mistrzyni Polski, w zależności od sposobu klasyfikacji kategorii wagowych i open. Była trzykrotną olimpijką (Barcelona 1992, Atlanta 1996, Sydney 2000), dwukrotnie ocierając się o podium i zajmując prestiżowe, choć bolesne dla sportowca piąte miejsca. Jej sukcesy miały również wymiar socjologiczny – jako zawodniczka o „nienormatywnym” ciele stała się bohaterką narodową, sprawiając, że w obliczu sukcesu dla Polski kwestie płci i wizerunku schodziły na dalszy plan.

Służba w mundurze i szacunek za kratami

Po zakończeniu profesjonalnej kariery w 2001 roku, Beata Maksymow-Wendt nie odeszła na sportową emeryturę w tradycyjnym znaczeniu. Podjęła pracę jako wychowawca w Zakładzie Karnym w Jastrzębiu-Zdroju. W stopniu kapitana Służby Więziennej budziła powszechny szacunek – zarówno wśród współpracowników, jak i osadzonych, dla których była wzorem sprawiedliwości i siły charakteru.

Jej życie prywatne było silnie związane z mundurem. W 2006 roku poślubiła Dariusza Wendta, cenionego policjanta i „Dzielnicowego Roku” 2017. Rok później na świat przyszła ich córka, Hanna. Rodzina Wendtów była znana ze swojej skromności i ogromnego zaangażowania w pomoc innym, m.in. poprzez licytacje charytatywne sportowych pamiątek Beaty.

Ostatnia walka Kruszyny

W ostatnich latach życia los wystawił mistrzynię na najcięższą próbę. Wyczynowy sport pozostawił po sobie dramatyczny ślad w postaci zmiażdżonych czterech kręgów kręgosłupa. Beacie, która całe życie była w ruchu, groził całkowity paraliż. Gdy świat obiegła informacja, że mistrzyni potrzebuje kosztownej operacji i rehabilitacji, środowisko sportowe, policyjne oraz więzienne zjednoczyło się w wielkiej zbiórce pod hasłem „Na ratunek Beacie Maksymow”.

Niestety, mimo podjętej walki, Beata Maksymow-Wendt zmarła 9 czerwca 2024 roku w wieku zaledwie 56 lat. Jej odejście poruszyło całą Polskę, a szczególnie mieszkańców Śląska, dla których była symbolem dumy i wytrwałości. Spoczęła na cmentarzu w Starej Kiszewie. Pozostawiła po sobie dziedzictwo wielkiej mistrzyni, która udowodniła, że prawdziwa siła nie leży w mięśniach, ale w niezłomnym duchu, który pozwala z godnością znosić zarówno triumfy, jak i najcięższe życiowe porażki.

Artykuł Beata Maksymow-Wendt: Kruszyna (1967 – 2024) pochodzi z serwisu Antryj: przedsionek dla tych, którzy chcą poznać Górny Śląsk.

Antoni Motyka

Pierwszy w historii. Opowieść o legandarnym Antonim Worynie

Na stadionie przy ulicy Gliwickiej w Rybniku od zawsze było głośno. Ryk silników, zapach metanolu i tłumy kibiców tworzyły atmosferę, której nie da się pomylić z żadnym innym sportem. Właśnie w takim świecie dorastał Antoni Woryna, człowiek, który miał sprawić, że o polskim żużlu zrobi się głośno daleko poza granicami naszego kraju.

Antoni Woryna urodził się 15 lutego 1941 roku w Rybniku, od początku był związany z miastem i jego sportową tożsamością. W czasach powojennych Śląsk odbudowywał się nie tylko gospodarczo, ale i sportowo. Młodzi chłopcy szukali swojej drogi właśnie na torze. Woryna szybko pokazał, że ma coś więcej niż tylko pasję, miał talent, który trudno było przeoczyć. Szybko się okazało, że żużel stał się dla niego codziennością.

Swoją karierę związał z klubem ROW Rybnik, który w latach ‘60 należał do absolutnej czołówki ligowej. To były czasy, gdy żużel przyciągał tłumy, a mecze ligowe miały rangę niemal święta. Woryna, obok Andrzeja Wyglendy, Joachima Maja czy Stanisława Tkocza wyrósł na lidera drużyny, zawodnika, na którego można było liczyć w najważniejszych momentach. Jego styl jazdy był widowiskowy, ale jednocześnie skuteczny. Nie bał się ryzyka, ale potrafił je kontrolować, a to w czarnym sporcie bywa kluczowe.

Kariera Woryny jest jak historia pięknej miłości, najpierw przyszły sukcesy krajowe. W 1966 roku sięgnął po tytuł indywidualnego mistrza Polski, potwierdzając swoją dominację na krajowych torach. Jednak wygrana w Mistrzostwach Polski była dopiero preludium do tego, by Woryna na stałe zapisał się w historii Polskiego żużla. W 1966 roku Finał Indywidualnych Mistrzostw Świata rozgrywany był w Göteborgu. Wśród rywali znajdowali się najlepsi zawodnicy świata, w tym Igor Plechanow, legendarny jak na tamte czasy Barry Briggs czy Ivan Mauger, zawodnik który stał się legendą żużla i jednym z trzech najbardziej utytułowanych zawodników w historii całej dyscypliny. Woryna nie należał do faworytów, ale potrafił wykorzystać swoją szansę. Ostatecznie zdobył brązowy medal ustępując jedynie Barry’emu Briggs’owi oraz Sverre’emu Harrfeldt’owi.

Wynik ten miał znaczenie symboliczne, Woryna został pierwszym Polakiem w historii, który stanął na podium Indywidualnych Mistrzostw Świata na żużlu. W jednym momencie stał się bohaterem nie tylko Rybnika, ale całej Polski. Pokazał, że zawodnicy z kraju, który dopiero budował swoją pozycję w światowym żużlu, mogą rywalizować z absolutną elitą.

Jego dorobek nie kończy się jednak na tym jednym sukcesie. Woryna z drużyną ROW-u Rybnik zdobył 9 złotych medali Drużynowych Mistrzostw Polski, współtworząc potęgę klubu w latach ‘60. Indywidualnie zdobył dwa “Złote Kaski”, a w Mistrzostwach Świata dołożył jeszcze jeden brązowy medal w 1970 roku z Wrocławia. Polskę reprezentował również w drużynie, razem z nią zdobył 5 medali, w tym dwa złote. Był częścią pokolenia, które wyniosło polski żużel na wyższy poziom.

Po zakończeniu kariery nie odciął się od sportu. Pozostał blisko żużla, dzieląc się doświadczeniem i będąc ważną postacią Rybnickiego środowiska. W mieście jego nazwisko nie zniknęło, a wręcz przeciwnie, zyskało status legendy. Dla wielu młodych zawodników był punktem odniesienia, dowodem na to, że z lokalnego toru można trafić na światowe podium.

Antoni Woryna zmarł 14 grudnia 2001 roku, pozostawiając po sobie nie tylko imponującą listę osiągnięć, ale przede wszystkim historię, która do dziś inspiruje. W świecie sportu, gdzie wyniki często szybko odchodzą w zapomnienie, jego nazwisko wciąż budzi emocje, zwłaszcza tam, gdzie wszystko się zaczęło, czyli w Rybniku.

Historia Antoniego Woryny to nie tylko opowieść o medalach i zwycięstwach. To opowieść o człowieku z Rybnika, który dzięki talentowi, pracy i odwadze zapisał się w historii czarnego sportu i sprawił, że jego miasto na zawsze znalazło swoje miejsce na sportowej mapie świata.

Artykuł Antoni Woryna (1941-2001) pochodzi z serwisu Antryj: przedsionek dla tych, którzy chcą poznać Górny Śląsk.

Kalina Król

Alojzy Budniok, urodzony 21 czerwca 1886 roku w Gierałtowicach, zapisał się na trwałe w historii polskiego sportu oraz dziejów walki o polskość Górnego Śląska. Jego życie i działalność pokazują, jak ściśle sport może łączyć się z misją patriotyczną i wychowawczą.

Młodość

Jako syn zapaśnika oraz członka Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” od najmłodszych lat interesował się różnymi formami aktywności fizycznej: próbował swoich sił w podnoszeniu ciężarów, grał w palanta, a także piłkę nożną. Jako czternastolatek organizował pierwsze walki zapaśnicze w Katowicach, a wkrótce potem założył drużynę podwórkową „Concordia”. Początkowo działał także w niemieckim klubie „Diana”, lecz wkrótce zwrócił się ku tworzeniu organizacji sportowych o wyraźnie polskim charakterze.

Działania na rzecz polskości

Budniok odegrał ogromną rolę w zakładaniu i rozwijaniu polskich klubów sportowych na Śląsku. Był współzałożycielem Pogoni Katowice, Gwiazdy Bogucice, Paderewskiego Olesno oraz inicjatorem powstania Polonii Bytom. Jako działacz organizacyjny przyczynił się także do powstania Górnośląskiego Związku Towarzystw Sportowych, Górnośląskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej (późniejszego Śląskiego Związku Piłki Nożnej) oraz Górnośląskiego Związku Ciężkiej Atletyki. Pełnił funkcję prezesa Związku Piłki Nożnej w latach 1921–1923, dbając o rozwój rozgrywek i integrację środowiska piłkarskiego w regionie. Jego wpływ widać zwłaszcza w Pogoni Katowice, która pod jego kierownictwem przekształciła się w klub wielosekcyjny, liczący pod koniec lat 30. około 700 członków.

Równolegle do działalności sportowej Budniok angażował się w sprawy narodowe. Brał czynny udział w Powstaniach Śląskich i pracach Polskiego Komisariatu Plebiscytowego, gdzie jego zadaniem było łączenie sportu z wychowaniem patriotycznym. Podkreślał, że sportowiec nie może być jedynie zawodnikiem, ale powinien także stawać się świadomym obywatelem Rzeczypospolitej.

Budniok szczególną wagę przywiązywał do polskiego języka sportowego. Jako redaktor pisma „Sportowiec” propagował spolszczone terminy techniczne i przestrzegał, aby działacze i młodzież nie ulegali germanizacji. Pisał:
„Mamy obowiązek używać tylko pięknych naszych polskich wyrażeń technicznych, których nam nie brak”.

Śmierć i upamiętnienie

W wyniku wybuchu II wojny światowej Budniok został zmuszony do ukrywania się w mieszkaniu Pawła Lubiny, działacza Klubu Sportowego KS. „Diana” Katowice. Zmarł 28 kwietnia 1942 roku w Katowicach i spoczął na cmentarzu parafii św. Piotra i Pawła. Jego pamięć trwa do dziś – imieniem Budnioka nazwano ulicę oraz park w Katowicach, co stanowi symboliczne uhonorowanie jego działalności.

Postać Alojzego Budnioka to przykład człowieka, który z pasji sportowej uczynił narzędzie kształtowania świadomości narodowej. Był pionierem polskiego sportu na Śląsku, a jednocześnie wychowawcą młodzieży i propagatorem idei, że w zdrowym ciele musi mieszkać duch odpowiedzialnego obywatela.

Artykuł Alojzy Budniok (1886-1942) pochodzi z serwisu Antryj: przedsionek dla tych, którzy chcą poznać Górny Śląsk.

Weronika Maciuła

Jerzy Henryk Dudek, urodzony 23 marca 1973 roku w Rybniku, to polski piłkarz, którego kariera rozwinęła się na arenie europejskiej. Od najmłodszych lat fascynował się piłką nożną, a swoje pierwsze kroki stawiał w klubach młodzieżowych Górnika Knurów, zanim rozpoczął grę w seniorskich drużynach Concordii Knurów i ŁKS Łódź. W Polsce zdobywał doświadczenie w ekstraklasie, grając także w Sokole Tychy, ucząc się, czym jest profesjonalna piłka nożna i jak radzić sobie w trudnych meczach.

W 1996 roku Dudek wyjechał do Holandii, by grać w Feyenoordzie Rotterdam. Holandia była miejscem, gdzie mógł w pełni rozwijać swoje umiejętności, a jego występy szybko przyciągnęły uwagę w Europie. W Feyenoordzie spędził pięć sezonów, zdobywając mistrzostwo kraju i uczestnicząc w wielu meczach europejskich pucharów. Jego stabilność w bramce, pewność interwencji i opanowanie w kluczowych momentach sprawiły, że zdobył uznanie zarówno w Holandii, jak i w Polsce, gdzie w 2000 roku został wybrany Piłkarzem Roku w plebiscycie „Piłki Nożnej”.

Najbardziej rozpoznawalny stał się jednak podczas gry w angielskim Liverpoolu, do którego trafił w 2001 roku. Spędził tam sześć sezonów, będąc ważnym ogniwem drużyny. Jego nazwisko zapisało się w historii futbolu podczas finału Ligi Mistrzów UEFA w 2005 roku przeciwko AC Milan. Mecz pełen emocji zakończył się remisem 3:3 po regulaminowym czasie i dogrywce, a o zwycięstwie decydowały rzuty karne. Dudek wyróżnił się wtedy dzięki charakterystycznej „kołysance nóg”. Ta nietypowa technika polegała na delikatnym kołysaniu nogami przed wykonaniem rzutu karnego, co wprowadzało w zakłopotanie strzelców i odbierało im pewność siebie. To nie tylko refleks i umiejętności fizyczne, ale także inteligencja i spokój psychiczny pozwoliły Dudkowi obronić kluczowe rzuty i przyczynić się do zwycięstwa Liverpoolu. „Kołysanka nóg” stała się symbolem jego podejścia do gry – nie tylko skutecznego, ale także przemyślanego i sprytnego.

Po przygodzie z Liverpoolem Dudek przeniósł się w 2007 roku do hiszpańskiego Realu Madryt, gdzie pełnił rolę drugiego bramkarza. Choć na boisku pojawiał się rzadziej, zdobył mistrzostwo Hiszpanii i Puchar Króla, doświadczając gry w jednym z największych klubów świata i współpracy z czołowymi zawodnikami tej ery.

Dudek był również istotną częścią reprezentacji Polski. W latach 1998–2013 rozegrał w niej 60 meczów, w tym uczestniczył w Mistrzostwach Świata w 2002 roku. Jego doświadczenie, opanowanie i pewność w bramce były zawsze doceniane w zespole, a obecność w bramce dawała drużynie stabilność w trudnych momentach.

Po zakończeniu kariery Dudek zajął się działalnością medialną i charytatywną, pozostając rozpoznawalną postacią w świecie futbolu. Jego historia pokazuje, że połączenie talentu, ciężkiej pracy i cierpliwości pozwala osiągać wyjątkowe momenty w sporcie. Zarówno w Polsce, jak i za granicą, Dudek jest pamiętany za swoje ważne interwencje, spokój w trudnych sytuacjach i niepowtarzalną „kołysankę nóg”, która na zawsze zapisała się w historii piłki nożnej.

Artykuł Jerzy Dudek pochodzi z serwisu Antryj: przedsionek dla tych, którzy chcą poznać Górny Śląsk.

Szymon Dobija

Adam Małysz to niekwestionowana ikona polskiego sportu nie tylko w XXI wieku. Ten skoczek narciarski nie tylko zmotywował swoich następców do podążenia jego śladami w kwestii odnoszenia sukcesów. Jego historyczne wyczyny przyczyniły się nawet do powstania zjawiska społecznego – małyszomanii. Oto najistotniejsze fakty o karierze obecnego Prezesa Polskiego Związku Narciarskiego a także o samym zjawisku i popularności swoich czynów.

Wisła i Szczyrk – to miejscowości, w których zaczynała się kariera naszego skoczka. Adam Małysz swoje pierwsze kroki w skokach narciarskich stawiał już jako junior. Wziął udział w konkursie Mistrzostw Polski juniorów na skoczni Skalite w Szczyrku, gdzie wywalczył trzecie miejsce. Następnie w barwach KS “Wisła” Wisła zajął szóste miejsce w konkursie seniorów na skoczni normalnej.

Były skoczek od samego początku żył sportem, ponieważ swoich sił próbował m.in. w piłce nożnej czy kombinacji norweskiej. Co więcej od samego początku nasz bohater miał z kogo czerpać sportowy zapał, bowiem jego pradziadek miał własną skocznię narciarską.

Wielkie sukcesy – nie tylko w jednej dyscyplinie

Nasza żywa, sportowa legenda jest jednym z najbardziej utytułowanych polskich sportowców w historii. Do osiągnięcia swojego ogromnego sukcesu na pewno doprowadziła go wiara w swoje umiejętności i ciężka praca połączona z niezłomnością. Tak prezentują się osiągnięcia skoczka:

• 2–krotny mistrz świata w skokach narciarskich
• 7-krotny mistrz Polski w skokach narciarskich
• 4-krotny mistrz świata w skokach narciarskich (drużynowo)
• 4-krotny zdobywca Pucharu Świata w skokach narciarskich
• 3-krotny mistrz świata w skokach narciarskich (indywidualnie)
• 7-krotny mistrz Polski w skokach narciarskich
• 2-krotny zdobywca Pucharu Świata w kombinacji norweskiej
• brązowy medalista Mistrzostw Świata w kombinacji norweskiej

Na istotną uwagę zasługuje fakt, że w latach, kiedy skakał Adam Małysz (1995-2011), to on głównie przyczynił się do wygrania medali w konkursach drużynowych. W tym czasie Polska nie miała innych tak znakomitych skoczków jak Małysz, który dzięki swoim znakomitym zdolnościom nadrabiał za innych punkty. W tym aspekcie można powiedzieć, że skoczek był samowystarczalny i powstrzymać mogły go jedynie kwestie zdrowotne.

Dodatkowo medale w kombinacji norweskiej dobitnie potwierdzają fakt, że nasz bohater był urodzonym sportowcem z pełną klasą. Nie tylko “specjalizował” się w jednej dyscyplinie – skokach narciarskich, ponieważ odnosił sukcesy w kombinacji norweskiej i swoich sił próbował w rajdach terenowych, gdzie nie odniósł większych lub podobnych sukcesów.

Małyszomania – czyli jak jednostka może wpłynąć na społeczeństwo

Kiedy Adam Małysz święcił największe sukcesy (2000-2007) w polskim społeczeństwie panował marazm i brak euforii. Zmiany ustrojowe i brak szczególnych osiągnięć nie tylko w aspekcie sportowym przyczyniały się do pogłębiania tego stanu. W tym czasie Adam Małysz był jedyną osobą, sportowcem, który nagle zaczął odnosić sukcesy i robił to w niezwykły sposób, Chłopak z małej miejscowości, który samodyscypliną i pracą nad własnymi umiejętnościami zaczął rywalizować i odnosić sukcesy na arenie międzynarodowej.

Osiągnięcia budowały i podnosiły na duchu polskie społeczeństwo do tego stopnia, że podczas konkursu Pucharu Świata w Zakopanem w 2002 roku z udziałem Adama Małysza przyszło blisko 100 000 osób polskich kibiców.

W tym czasie głównym rywalem Adama Małysza był Sven Hannawald – niemiecki skoczek narciarski. Musiał on zmierzyć się nie tylko z naszym bohaterem, ale także z polskimi kibicami, którzy deprymowali go gwizdami i obrzucali śnieżkami. To zachowanie zdecydowanie nie uszło uwadze naszego skoczka, który nie pochwalał takich gestów.

Małysz zdecydowanie górował pod względem liczby zwycięstw i trofeów, ale Hannawald zapisał się w historii jako pierwszy skoczek, który wygrał wszystkie cztery konkursy Turnieju Czterech Skoczni w jednym sezonie (2001/2002).

Dzięki Adamowi Małyszowi fascynacja skokami narciarskimi na długo pozostała w polskich sercach i z wypiekami na twarzy śledziliśmy dalsze losy jego następców, głównie – Kamila Stocha, Dawida Kubackiego, czy Piotra Żyły. To tylko utwierdza nas w przekonaniu o niesamowitej aurze i mocy jaką zbudował Adam Małysz, która później przeniosła się na innych sportowcach, ale i zbudowała wiarę w kibicach.

Co obecnie robi Adam Małysz?

W 2022 roku legenda polskich skoków został prezesem Polskiego Związku Narciarskiego i pełni tę funkcję do dzisiaj. Z pewnością próbuje on dołożyć wszelkich starań, aby przywrócić dawny blask skokom narciarskim w Polsce i znaleźć wśród młodzieży kandydatów do zastąpienia Kamila Stocha, Piotra Żyły i Dawida Kubackiego. Na swoich social mediach możemy zauważyć wiele postów ze zdjęciami czy filmikami z eventów sportowych, w których bierze udział. Aktualnie Małysz jest aktywny w roli prezesa PZN, co tylko utwierdza nas w tym, że jego więzi ze sportem dalej odgrywają bardzo dużą rolę i nieprzypadkowo jest on uważany dla wielu jako wzór do naśladowania.

Artykuł Adam Małysz – legenda pochodzi z serwisu Antryj: przedsionek dla tych, którzy chcą poznać Górny Śląsk.

Jakub Mirosławski

Są tacy ludzie, których historia wykracza poza statystyki i medale. Jerzy Kulej był jednym z nich. Z chłopaka z Częstochowy stał się bohaterem narodowym, a jego droga na szczyt była drogą pasji, hartu ducha i niezłomnego charakteru. Jego życie uczy, że nie trzeba być niepokonanym, by być wielkim, po prostu trzeba walczyć, zawsze i do końca.

Jerzy Kulej urodził się 19 października 1940 roku w Częstochowie, jego dzieciństwo przypadło na trudne lata powojenne, ale od najmłodszych lat wykazywał żywiołowy temperament i zainteresowanie sportem. Mając 12 lat poznał Wincentego Szyińskiego, czyli trenera boksu, ale ten nie zezwolił mu wówczas na treningi z uwagi na zbyt młody wiek, zatem swoją bokserską karierę zaczął cztery lata później w Starcie Częstochowa. Jego talent został szybko dostrzeżony, co otworzyło mu drzwi do kariery na poziomie ogólnopolskim. Kulej zadebiutował w reprezentacji Polski w 1958 roku. Szybko stał się jednym z liderów kadry narodowej, znanym z błyskotliwej techniki, szybkości i inteligencji ringowej. Walczył w wadze lekkopółśredniej.

Szczyt kariery Jerzego Kuleja przypadł na lata 60. XX wieku. W 1963 roku zdobył złoty medal Mistrzostw Europy w wadze lekkopółśredniej, pokonując w finałowym pojedynku obrońcę tytuły Aloizsa Tuminša ze Związku Radzieckiego. Kolejny rok przyniósł jeszcze większy sukces, bowiem podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich w Tokio zdobył złoty medal, gdy w finale pokonał reprezentanta ZSRR Jewgienija Frołowa. Kolejne lata, to następne medale rangi Mistrzostw Europy, w 1965 roku zdobył on złoto, zaś dwa lata później sięgnął po srebrny medal. W1968 roku Jerzy Kulej powtórzył swój wyczyn sprzed czterech lat i ponownie został mistrzem olimpijskim. Podczas Igrzysk Olimpijskich w Meksyku, Polak zdobył złoto, po pokonaniu w finale Kubańczyka Enrique Regüeiferosa. Jerzy Kulej był zawodnikiem niezwykle inteligentnym taktycznie. Charakteryzował się świetnym refleksem, szybkością rąk i precyzją uderzeń. Był mistrzem kontrataku, potrafił perfekcyjnie czytać przeciwnika. Choć nie należał do najmocniej bijących bokserów, jego styl był efektywny i widowiskowy. Niezwykle rzadko schodził z ringu pokonany, z 348. walk amatorskich wygrał aż 317.

Po zakończeniu kariery zawodniczej w 1970 roku Kulej zajął się komentowaniem wydarzeń sportowych. Przez wiele lat był ekspertem telewizyjnym i radiowym, a jego komentarze rzeczowe, emocjonalne i pełne wiedzy miały wielu fanów. Angażował się również w życie polityczne. W latach 1975 – 1990 należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W 2001 roku był posłem na Sejm wybranym z listy Sojuszu Lewicy Demokratycznej z okręgu warszawskiego. Pełnił mandat przez jedną kadencję, angażując się w sprawy kultury fizycznej, sportu i młodzieży. Jego obecność w polityce była postrzegana jako autentyczny głos sportowca, który zna realia, a nie tylko teoretyzuje.

W grudniu 2011 roku Jerzy Kulej przeszedł poważny zawał serca, po którym znalazł się w śpiączce farmakologicznej. Choć przez pewien czas odzyskał świadomość i zdawało się, że wraca do zdrowia, zmarł 13 lipca 2012 roku w Warszawie w wieku 71 lat. Bezpośrednią przyczyną zgonu była choroba nowotworowa.
Jerzy Kulej to postać wyjątkowa – sportowiec kompletny, człowiek o wielu pasjach, patriota i społecznik. Zdołał nie tylko osiągnąć sportowe szczyty, ale także zdobyć serca Polaków swoją autentycznością, skromnością i zaangażowaniem. Jego życie to opowieść o sile ducha, poświęceniu i dążeniu do doskonałości, wartości, które pozostają aktualne i inspirujące także dziś.

Artykuł Jerzy Kulej (1940 – 2012) pochodzi z serwisu Antryj: przedsionek dla tych, którzy chcą poznać Górny Śląsk.

Jakub Mirosławski

Lekkoatletyka nazywana jest często „królową sportu”, a jedną z najważniejszych dyscyplin lekkoatletycznych jest bez wątpienia sprint. W takich biegach specjalizuje się Ewa Swoboda, jedna z sprinterek na świecie.

Urodzona 26 lipca w Żorach, Ewa Swoboda rozpoczęła swoją sportową przygodę już w dzieciństwie, kiedy to dołączyła do klubu UKS Czwórka Żory. Szybko zauważono jej wyjątkowe predyspozycje do sprintu, dynamiczne przyspieszenie, znakomitą koordynację i zadziorny charakter, który przekładał się na nieustępliwość w walce o każdy centymetr toru. Już od juniorskich kategorii osiągała ona niemałe sukcesy, gdy w 2013 roku zdobyła złoty medal Mistrzostw Polski juniorek na dystansie 100 metrów. W wspomnianym roku aż czterokrotnie poprawiała rekord Polski juniorek młodszych w biegu na 100 metrów. W kolejnych latach zdobywała także złoty medal na Mistrzostwach Europy juniorek oraz srebrny medal na Mistrzostwach Świata juniorek w biegach na 100 metrów.

Następnie przyszedł czas na przejście już do seniorskiego sportu, w 2016 roku zadebiutowała na Igrzyskach Olimpijskich w Rio de Janeiro, gdzie doszła do etapu półfinałów. Choć nie udało się wtedy osiągnąć wymarzonego wyniku, sam udział był cennym doświadczeniem dla tak młodej zawodniczki. Rok później przyszedł czas na pierwszy duży seniorski sukces, gdy podczas Halowych Mistrzostw Europy w Belgradzie zdobyła ona srebrny medal w biegu na 60 metrów. W tym samym roku doznała kontuzji, która uniemożliwiła jej starty dalszej części sezonu. Kolejne lata również naznaczone były problemami zdrowotnymi oraz wahaniami formy, jednak pomimo tego potrafiła ona pokazywać swój potencjał, gdy w 2019 roku zdobyła złoty medal na Halowych Mistrzostwach Europy w biegu na 60 metrów.

Ewa zawsze wracała silniejsza i pokazywała swój niebywale mocny charakter. Po trudniejszych sezonach, przyszedł czas na nowy, lepszy rozdział sportowej kariery. W 2022 roku Polska sprinterka zdobyła srebrny medal w sztafecie 4 x 100 metrów podczas Mistrzostw Europy. Rok później, zdobyła srebrny medal Halowych Mistrzostw Europy w biegu na 60 metrów, a później podczas Mistrzostw Świata w Budapeszcie doszła do finału biegu na 100 metrów, gdzie zajęła 6 miejsce. Kolejny rok również obfitował w sukcesy, najpierw srebrny medal podczas Halowych Mistrzostw Świata, a następnie srebrny podczas Mistrzostw Europy. W tym samym sezonie wystąpiła jeszcze podczas Igrzysk Olimpijskich w Paryżu, gdzie była o krok od awansu do finałowego biegu na 100 metrów.

Ewa Swoboda poza bieżnią odgrywa coraz większą rolę jako ambasadorka sportu. Wspiera młode talenty, angażuje się w kampanie społeczne, a także promuje aktywność fizyczną wśród dzieci i młodzieży. W czasach, gdy sport wyczynowy staje się coraz bardziej medialny, Swoboda umiejętnie wykorzystuje swoją rozpoznawalność, by mówić o wartościach, które są jej bliskie, czyli o autentyczności czy ciężkiej pracy. Do promocji używa między innymi swoich mediów społecznościowych, gdzie jest niezwykle popularna. Przykładowo na jej profilu w serwisie Instagram obserwuje ją 1,1 miliona ludzi, co sprawia, że jest jedną z najpopularniejszych polskich sportsmenek.

Ewa Swoboda ma 27 lat, a już teraz jest uznawana za jedną z najwybitniejszych sprinterek w historii polskiej lekkoatletyki. Zbliżające się lata, w tym Igrzyska Olimpijskie w Los Angeles w 2028 roku, mogą być kolejną szansą, by zapisać się w historii jeszcze mocniej. Jedno jest pewne, Ewa Swoboda nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa.

Artykuł Ewa Swoboda – błyskawica ze Śląska pochodzi z serwisu Antryj: przedsionek dla tych, którzy chcą poznać Górny Śląsk.

Jakub Mirosławski

Polska piłka nożna posiada bogatą historię, pełną wielkich momentów oraz legendarnych postaci. Jednak zawsze mówiono, że kolebką polskiej piłki jest Śląsk. W tym regionie stoi ikoniczny Stadion Śląski, na Śląsku mamy wiele historycznych klubów, w tym dwóch 14-krotnych Mistrzów Polski: Ruch Chorzów oraz Górnik Zabrze. W tej całej bogatej historii zapisało się wielu wspaniałych ludzi, jedną z najważniejszych postaci jest Antoni Piechniczek.

Antoni Piechniczek urodził się 3 maja 1942 roku w Chorzowie, jednym z miast serca Górnego Śląska, regionu, który od dziesięcioleci słynie z silnych tradycji piłkarskich. To właśnie tam, na podwórkach i szkolnych boiskach, rodziła się jego pasja do futbolu. Był wychowankiem Zrywu Chorzów, ale jego kariera szybko nabrała rozpędu. Kolejnym klubem w jego zawodniczej karierze był Naprzód Lipiny, gdzie jednak grał tylko przez rok. Następnie przeszedł do Legii Warszawa, gdzie grał przez cztery lata. Z stołecznym klubem zdobył Puchar Polski w 1964 roku. Później wrócił na Śląsk, a konkretnie do swojego rodzinnego Chorzowa, gdy dołączył do Ruchu. Barw „Niebieskich” bronił przez siedem lat i wraz z nimi zdobył Mistrzostwo Polski w 1968 roku. Karierę zawodniczą zakończył w francuskim Chateauroux. Podczas swojej kariery rozegrał również trzy mecze dla reprezentacji Polski.

Po zakończeniu kariery zawodniczej Piechniczek rozpoczął pracę trenerską. Jego pierwszym klubem był BKS Stal Bielsko-Biała, a następnym przystankiem była Odra Opole. Następnym trenowanym przez Piechniczka klubem był Ruch Chorzów. Będąc ich trenerem zaczął pokazywać swoje zdolności taktyczne i organizacyjne. To zaowocowało powołaniem na stanowisko selekcjonera reprezentacji Polski. Zadebiutował on w tej roli 25 marca 1981 roku w przegranym 2:0 spotkaniu z reprezentacją Rumunii. Udało mu się jednak awansować na Mistrzostwa Świata w 1982 roku. Na rozgrywanym w Hiszpanii turnieju reprezentacja Polski zaprezentowała się znakomicie, bowiem drużyna Piechniczka wyrównała najlepszy wynik w historii zajmując trzecie miejsce i zdobywając srebrny medal. Wynik ten budzi podziw, gdyż spodziewano się, że trudna sytuacja polityczna w kraju może się negatywnie odbić na piłkarzach. Co więcej, od zakończenia eliminacji do rozpoczęcia turnieju reprezentacja rozegrała zaledwie jeden oficjalny mecz towarzyski, więc istniały realne obawy, że turniej może być dla polskiej kadry nieudany. Jednak pod wodzą charyzmatycznego trenera, Polacy zaprezentowali się znakomicie, a zdobyty medal miał także swój symboliczny wymiar, gdyż w czasach niepewności i społecznego przygnębienia, reprezentacja dała narodowi chwilę radości i dumy.

Antoni Piechniczek prowadził również reprezentację Polski na kolejnych Mistrzostwach Świata. W 1986 roku Polacy doszli do 1/8 finału, a po zakończonym turnieju trener Piechniczek złożył rezygnację z stanowiska selekcjonera. Po odejściu prowadził między innymi reprezentację Tunezji czy Zjednoczonych Emiratów Arabskich. W 1996 roku ponownie objął funkcję selekcjonera reprezentacji Polski, jednak jego druga przygoda z kadrą narodową nie była już tak udana. Nie udało mu się doprowadzić zespołu do awansu na mistrzostwa świata we Francji w 1998 roku. Podał się do dymisji po roku od objęcia stanowiska.

Po zakończeniu kariery trenerskiej Piechniczek nie zniknął z życia publicznego. Wręcz przeciwnie, został działaczem sportowym, a także politykiem. W 2004 został członkiem zarządu i wiceprezesem do spraw szkolenia. Później w latach 2008-2012 pełnił rolę wiceprezesa Polskiego Związku Piłki Nożnej. Zasiadał również w radzie nadzorczej Odry Wodzisław Śląski czy był wykładowcą Akademii Wychowania Fizycznego w Katowicach. Wziął udział w wyborach parlamentarnych w 2007 roku z ramienia Platformy Obywatelskiej. Uzyskał on mandat senatorski w okręgu katowickim, a cztery lata później nie ubiegał się o reelekcję.

Antoni Piechniczek zawsze uchodził za osobę o wysokich standardach etycznych. Dla wielu był i pozostaje wzorem trenera, który nie tylko uczy taktyki, ale też wychowuje ludzi. Jego styl pracy był oparty na zaufaniu, szacunku do zawodników i głębokim zrozumieniu gry. Nie bał się odpowiedzialności, ale też nigdy nie uciekał od trudnych tematów. Potrafił być stanowczy, ale i sprawiedliwy. Dla wielu piłkarzy, z którymi współpracował, był nie tylko trenerem, ale również mentorem.

Antoni Piechniczek to symbol polskiej myśli szkoleniowej, przykład stratega, który potrafił zbudować drużynę zdolną do osiągnięcia wielkich rzeczy w najtrudniejszych czasach. Jego wkład w rozwój piłki nożnej w Polsce jest nie do przecenienia. Przez całe życie był wierny wartościom: uczciwości, pracy, skromności i odpowiedzialności. I właśnie dlatego zasługuje na miejsce w panteonie największych postaci polskiego sportu.

Artykuł Antoni Piechniczek – legenda polskiego futbolu pochodzi z serwisu Antryj: przedsionek dla tych, którzy chcą poznać Górny Śląsk.

Marcin Orzadowski

Jan Furtok to postać, która na zawsze zapisała się w historii polskiej piłki nożnej. Jego osiągnięcia na boisku, zarówno w Polsce, jak i za granicą, są dowodem na to, że talent połączony z ciężką pracą może prowadzić do wielkich sukcesów. Jego kariera jest inspiracją dla młodych zawodników, pokazując, że marzenia można spełnić niezależnie od początkowych trudności.

Początki piłkarskiej pasji w Katowicach

Jan Furtok urodził się 9 marca 1962 roku w Katowicach, sercu Górnego Śląska. Swoją piłkarską karierę rozpoczął w jednym z najbardziej zasłużonych polskich klubów – GKS Katowice. W barwach tej drużyny zadebiutował w Ekstraklasie w 1979 roku, mając zaledwie 17 lat. Jego dynamiczny styl gry oraz nieprzeciętne umiejętności strzeleckie szybko uczyniły go jednym z kluczowych zawodników zespołu. Furtok reprezentował barwy GKS-u w latach 1979-1988 oraz 1996-1997. W 209 spotkaniach ligowych zdobył 85 goli, co czyni go najlepszym strzelcem w dziejach GieKSy w Ekstraklasie. W uznaniu jego zasług, numer 9, z którym grał na plecach, został oficjalnie zastrzeżony, co jest rzadkim i wyjątkowym wyróżnieniem, podkreślającym jego nieoceniony wkład w historię klubu.

Podbój niemieckiej Bundesligi

Po sukcesach na polskich boiskach, piłkarz przeniósł się do Niemiec, gdzie zasilił szeregi Hamburger SV. W latach 1988-1993 był jednym z najskuteczniejszych napastników niemieckiej Bundesligi, zdobywając 51 bramek w 135 meczach. Jego kariera w Niemczech była świadectwem nie tylko talentu, ale także determinacji i ciężkiej pracy, które pozwoliły mu osiągnąć sukces w jednej z najsilniejszych lig świata.

Po zakończeniu przygody z Hamburger SV, Katowiczanin przeniósł się do Eintrachtu Frankfurt, gdzie kontynuował swoją karierę do 1995 roku. Występy w Bundeslidze przyniosły mu uznanie nie tylko w Polsce, ale również na arenie międzynarodowej.

Śląska gwiazda na arenie międzynarodowej

Jan Furtok był również ważnym ogniwem reprezentacji Polski. W 1984 roku zadebiutował w kadrze narodowej w meczu z Irlandią. Co ciekawe, ówczesnym selekcjonerem reprezentacji była inna legenda pochodząca z Górnego Śląska – Anotni Piechniczek. Do 1993 roku napastnik z Katowic rozegrał 36 meczów, zdobywając 10 bramek. W pamięci kibiców zapisał się szczególnie jednym z najbardziej kontrowersyjnych goli w historii polskiego futbolu, strzelonym ręką w meczu przeciwko San Marino w eliminacjach do Mistrzostw Świata 1994. Mimo kontrowersji, jego wkład w reprezentację był nieoceniony.

Gwizdek ostatniego meczu

Po zakończeniu kariery piłkarskiej nie odszedł całkowicie od futbolu. Zajął się trenerką i działaniem na rzecz młodych talentów, starając się przekazać swoje bogate doświadczenie kolejnym pokoleniom piłkarzy. Powrócił do GieKSy, próbując odnowić świetność klubu, w którym zaczynał swoją karierę.

Walka z chorobą

Jan Furtok od pewnego czasu zmaga się z nieuleczalną chorobą Alzheimera, powoli wpływającą na jego pamięć, zdolności myślenia i codzienne funkcjonowanie. Ta trudna rzeczywistość stanowi ogromne wyzwanie zarówno dla niego, jak i dla jego najbliższych. Pomimo tego, że choroba postępuje, wielu kibiców i przyjaciół wyraża wsparcie i solidarność wobec Furtoka, doceniając jego niezapomniane osiągnięcia w polskiej piłce nożnej.

Ślad legendy w sercach Ślązaków

Jan Furtok jest nie tylko legendą polskiej piłki nożnej, ale także prawdziwą ikoną Górnego Śląska. Jego sukcesy na boisku są źródłem dumy dla całego regionu. Śląsk, znany z ciężkiej pracy i determinacji, może upatrywać w napastniku odzwierciedlenie swoich wartości. Jego droga od lokalnych boisk w Katowicach do międzynarodowej kariery jest inspiracją dla młodych sportowców z regionu, pokazując, że dzięki pasji i ciężkiej pracy można osiągnąć wielkie rzeczy.

Furtok nigdy nie zapomniał o swoich korzeniach. Jego związki z Górnym Śląskiem są mocne i trwałe. Nawet po zakończeniu kariery aktywnie działał na rzecz rozwoju piłki nożnej w regionie, pracując jako trener i mentor dla młodych talentów. W 2019 roku został uhonorowany przez PZPN, który z okazji swojego 100-lecia umieścił rodowitego katowiczanina wśród stu najwybitniejszych reprezentantów Polski. Z kolei w lipcu 2021 roku, dzięki zaangażowaniu fanów GieKSy zrzeszonych w Stowarzyszeniu Kibiców SK1964, w Katowicach powstał niezwykły mural przedstawiający sylwetkę legendarnego napastnika GieKSy.

Choć uważany jest za legendę, Jan Furtok zawsze pozostawał skromny i nigdy nie dążył do specjalnego traktowania, na przestrzeni wielu lat reprezentował zarówno barwy GKS-u, jak i całe Katowice. – Nie myślę w takich kategoriach o sobie. Jestem normalnym człowiekiem. O tym wszystkim decydują i osądzają ludzie. Ja po prostu wykonywałem swoją pracę” – przyznał w rozmowie z cyklu Dawne Gwiazdy GieKSy.

Jan Furtok pozostaje wzorem do naśladowania, symbolem determinacji i pasji do piłki nożnej. Jego wkład w rozwój futbolu w Polsce i na Górnym Śląsku jest nieoceniony, a jego legenda żyje w sercach kibiców, którzy pamiętają jego wspaniałe bramki i niezłomny charakter. W obliczu walki z chorobą Alzheimera, społeczność piłkarska oraz wszyscy, którzy go znają, łączą się w nadziei i wsparciu dla tej wyjątkowej osoby.

Artykuł Jan Furtok: ślad legendy na piłkarskiej mapie Górnego Śląska pochodzi z serwisu Antryj: przedsionek dla tych, którzy chcą poznać Górny Śląsk.

Michał Sawicki

Gerard Cieślik – pierwsza ikona polskiej reprezentacji

Gerard Cieślik to niekwestionowana legenda polskiego sportu, która na dobre zapisała się na złotej karcie historii nie tylko reprezentacji Polski w piłce nożnej czy Ruchu Chorzów, ale przede wszystkim całego Górnego Śląska. Słynny “Gienek”, jak określany przez znajomych był Cieślik, jako jedyny polski piłkarz w historii znalazł się wśród Wybitnych Reprezentantów Polski mimo braku rozegrania wymaganych do zdobycia tego tytułu 60 spotkań z orłem na piersi. Kim był legendarny polski napastnik? Jaki wpływ na jego życie miała II Wojna Światowa? Dlaczego w całym Chorzowie posiada on status niemalże świętego? Na wszystkie te, jak i na wiele innych pytań dotyczących życia i kariery Gerarda Cieślika postaram się odpowiedzieć w tym artykule!

Wielki sportowiec urodzony w wielkim miejscu

Choć Hajduki Wielkie, czyli miejsce narodzin Gerarda Cieślika, są wielkie jedynie z nazwy to nie da się ukryć, że dla całego Chorzowa są obecnie miejscem świętym. To właśnie tutaj znajduje się legendarny już stadion Ruchu Chorzów, czyli drużyny z którą Cieślik związany był tak naprawdę przez całe swoje życie. Obecnie Hajduki Wielkie są częścią Chorzowa, do którego zostały przyłączone w kwietniu 1939 roku i są znane pod nazwą Chorzów-Batory. Gerard Cieślik urodził się tutaj 29 kwietnia 1927 roku jako drugi syn Marty i Antoniego. Jego ojciec był powstańcem śląskim, który według samego Gerarda był ogromnym patriotą – jak wspominał ojca sam “Gienek”- “poza Górnym Śląskiem i Polską świata nie widział”. Pan Antoni Cieślik był pracownikiem huty, który zginął w trakcie II wojny światowej podczas bombardowania Olkusza, z którego w otwartym wagonie pociągu poruszał się wraz z innymi pracownikami huty do Sandomierza. Matka Gerarda, Marta, była działaczką Towarzystwa Gimnastycznego “Sokół” znajdującego się w Hajdukach Wielkich. Po śmierci swojego męża również rozpoczęła pracę w hucie. W wieku 12 lat Gerard Cieślik pomagał swojej mamie w utrzymaniu rodziny, pracując w piekarni. Miłość do futbolu zrodziła się w nim jednak dużo wcześniej, a swoją pierwszą szmacianą piłkę wykonaną ze starych rajstop, skarpet i szmat uszył mając jeszcze zaledwie 10 lat!

Jeden strzał zadecydował o wszystkim

Będąc jeszcze “bajtlem”, Gerard Cieślik często przychodził wraz z kolegami na treningi Ruchu Chorzów (wówczas klub nosił nazwę Ruch Hajduki Wielkie) oglądać jak dorośli grają w piłkę i podając im ją. Gerard jednak podawał piłkę w dość specyficzny sposób – zawsze robił to tak, aby ta do niego wracała. Zaintrygowany tą niecodzienną sytuacją kierownik drużyny juniorów Ruchu postanowił zaprosić chłopców do zabawy, której stawką było dołączenie do klubu z Chorzowa. Zadanie było wbrew pozorom bardzo proste – wystarczyło strzelić bramkę z rzutu karnego dorosłemu bramkarzowi “niebieskich”. Ten z chłopców, który zrobił to najlepiej wygrywał. Gerard Cieślik swoją “jedenastkę” wykonał najlepiej ze wszystkich, strzelając w górny róg bramki, tym samym zdobywając swoją piłkarską “złotą kartę”. Jeszcze przed wybuchem II wojny światowej Gerard Cieślik przez kilka miesięcy trenował piłkę nożną jako pełnoprawny członek klubu.

Wybuch II Wojny Światowej i mundur Wehrmachtu

Po wybuchu II wojny światowej naziści rozwiązali Ruch Chorzów i powołali w jego miejsce Bismarckhütter Ballspiel-Club, w którym do momentu zakończenia wojny grał Gerard Cieślik. W grudniu 1944 roku Gerard otrzymał powołanie do wojska III Rzeszy, do którego wcześniej trafił również jego starszy brat – Jerzy (zginął w trakcie walk na froncie). Na samym początku 1945 roku Cieślik trafił na front, zostając przydzielonym do wojsk walczących w Danii. Tam zaprzyjaźnił się z ludźmi, którzy pierwotnie mieli pomóc mu w ucieczce, jednak nim do tego doszło Gerard trafił w sam środek walk. Po zakończeniu wojny wraz z kolegami znalazł się na terytoriach wyzwolonych przez Armię Czerwoną, jednak świadomi zagrożenia ze strony Związku Radzieckiego postanowili uciec na ziemie alianckie. W celu oddania się wojsku amerykańskiemu przepłynęli nawet tratwą Łabę! Alianci jednak ponownie przekazali ich Rosjanom na skutek czego Cieślik trafił na jakiś czas do obozu jenieckiego. Dzięki poznanemu tam Teodorowi Wieczorkowi (polski piłkarz i trener) i jego znajomościom, Gerardowi udało się uniknąć zesłania na Syberię. Jakim cudem jednak w ogóle doszło do powołania Polaka do armii III Rzeszy? Otóż pod koniec II wojny światowej Niemcy znajdowali się już w zasadzie na pozycji przegranej. Przegrywając każdą kolejną bitwę na każdym froncie z rozkazu Adolfa Hitlera do wojsk Wehrmachtu powoływany był praktycznie każdy, kto mógłby pomóc nazistom, w tym także Polacy.

Koniec koszmaru i początek wspaniałej kariery

Po zakończeniu II wojny światowej rozpoczęła się już prawdziwa kariera sportowa Gerarda Cieślika. Po powrocie z niewoli Cieślik wrócił do reprezentowania barw reaktywowanego w marcu 1945 roku Ruchu Chorzów, dla którego pierwszą bramkę zdobył już w swoim debiucie we wrześniu tego samego roku. Nieco wcześniej, bo już w maju, na krótko po zakończeniu wojny, Cieślik zadebiutował także w reprezentacji Górnego Śląska w wygranym 4:1 spotkaniu z reprezentacją Gdańska. W tym meczu również wpisał się na listę strzelców. W barwach Ruchu Chorzów Cieślik grał przez całą swoją piłkarską karierę. Przez blisko 15 lat gry dla “niebieskich” zdobył on 178 bramek w 249 meczach (w tym 168 bramek ligowych), stając się prawdziwą legendą Ruchu oraz dołączając do kultowego już w polskiej piłce “Klubu 100”, do którego należą także m.in. Ernest Wilimowski czy Ernest Pohl. Cieślik wraz z Ruchem święcił triumfy. Po II wojnie światowej Ruch był zdecydowanie jedną z najsilniejszych, jeśli nie najsilniejszą drużyną w Polsce. W barwach Ruchu Chorzów Gerard Cieślik zdobywał bowiem 3 razy tytuł Mistrza Polski (1951, 1952, 1953), Puchar Polski (1951) oraz 2 tytuły Najlepszego Strzelca ligi (1952, 1953). Z takim dorobkiem Cieślik jest dziś prawdziwą legendą Chorzowa, która doczekała się nawet własnego muralu w jednej z jego dzielnic. Znaczna część mieszkańców Chorzowa zapytanych przeze mnie o najlepszego i najbardziej legendarnego piłkarza Ruchu bez zastanowienia odpowiedziała mi: – Tylko i wyłącznie Gerard Cieślik. Dla kibiców Ruchu ma on status świętego, jednak nie ma się co dziwić – jako osoba niekoniecznie związana z Górnym Śląskiem sam muszę przyznać, że dorobek Cieślika, jego wkład w grę Ruchu i historie o jego osobie sprawiają, że na usta ciśnie mi się tylko jedno określenie – legenda.

Dzisiaj Lewandowski, kiedyś Cieślik

Mówiąc o Gerardzie Cieśliku nie mógłbym nie wspomnieć również o jego grze w reprezentacji naszego kraju. “Gienek” zadebiutował w polskiej kadrze 11 czerwca 1947 roku w wygranym 3:1 meczu z Norwegią. Swoją pierwszą bramkę z orzełkiem na piersi zdobył miesiąc później, bo w lipcu, w niestety przegranym 1:2 spotkaniu z Rumunią. W reprezentacji Polski Gerard Cieślik rozegrał 47 meczów, w których łącznie zdobył 27 goli. Najbardziej zapamiętany jednak chyba na zawsze będzie już ze swojego występu przeciwko ZSRR w 1957 roku. Polacy wygrali wówczas ze zdecydowanie wyżej notowanym Związkiem Radzieckim na Stadionie Śląskim w Chorzowie 2:1. Dwie bramki, dające to spektakularne zwycięstwo zdobył nie kto inny jak właśnie Gerard Cieślik. W bramce Rosjan znajdował się wówczas legendarny już bramkarz – Lew Jaszyn, jedyny bramkarz w historii, który zdobył tytuł najlepszego piłkarza na świecie. Nasz Cieślik “ukąsił” go dwukrotnie, co wywołało niemałe poruszenie, zwłaszcza w naszym kraju. Dziś Gerard Cieślik określany jest w naszej kadrze mianem ikony, legendy – dokładnie tak samo jak w przypadku Ruchu Chorzów. Wielu kibiców reprezentacji Polski uważa, iż Gerard Cieślik był w trakcie swojej kariery “taką wizytówką polskiej piłki, jaką dzisiaj jest Lewandowski”. Sytuację idealnie obrazuje również specjalny mural znajdujący się w centrum Chorzowa ukazujący 3 ikony, 3 różnych pokoleń reprezentacji Polski – od Cieślika po Lewandowskiego.

Koniec piłkarskiej kariery

W 1957 roku w wieku 32 lat, Gerard Cieślik oficjalnie ogłosił zakończenie swojej barwnej i bogatej kariery sportowej. Mimo “zawieszenia butów na kołku” wciąż związany był z Ruchem Chorzów zostając trenerem młodzieżowych drużyn “niebieskich”, następnie członkiem zarządu klubu, a ostatecznie honorowym prezesem Ruchu Chorzów. Regularnie uczęszczał na mecze Ruchu Chorzów jako kibic, przeżywając każdą porażkę i celebrując każde zwycięstwo i osiągane sukcesy. Wraz z końcem 2012 roku oprócz cukrzycy, na którą chorował dużo wcześniej, pojawiły się także problemy zdrowotne z płucami. Gerard bardzo dużo chorował, po raz pierwszy do szpitala trafił we wrześniu 2013 roku, a 1 listopada jego stan znacznie się pogorszył. Gerard Cieślik zmarł 3 listopada 2013 roku w Chorzowie, gdzie został pochowany. W jego pogrzebie uczestniczyły tysiące osób, chcących pożegnać legendarnego “Gienka”. Jaki był Gerard Cieślik? Powiedzieć o nim, że był dobrym człowiekiem to jak nie powiedzieć nic. Według osób, które zdołały poznać Cieślika był on bardzo życzliwym, otwartym, empatycznym, przyzwoitym i bardzo kulturalnym człowiekiem. Był także bardzo skromny. Bardzo często powtarzał, że jego dwie bramki w meczu przeciwko ZSRR to tak naprawdę nic wielkiego, a on sam bez kolegów z drużyny nie osiągnąłby nic. Dziś Gerard Cieślik określany jest mianem prawdziwej legendy Górnego Śląska, a zapytani przeze mnie o jego postać ludzie zgodnie powiedzieli “Wielki Ślązak, sportowiec i jeszcze większy człowiek”.

Wyróżnienia i szmacianki Cieślika

W trakcie całego swojego życia Gerard Cieślik zdobywał wiele nagród i odznaczeń indywidualnych. Oprócz nagród sportowych warto również wspomnieć o odznaczeniach, takich jak Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski przyznany Cieślikowi w 1999 roku, Odznaka Zasłużony Mistrz Sportu, Odznaka Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej czy Medal za Wybitne Osiągnięcia Sportowe. W 2022 roku pod wyremontowanym Stadionem Śląskim w Chorzowie odsłonięty został także pomnik Gerarda Cieślika.

Sam “Gienek” również posiadał swoje wyróżnienia, którymi zarówno nagradzał, jak i “karał”. W środowisku piłkarskim w Polsce i wśród osób związanych w jakiś sposób z Cieślikiem popularne były tzw. “szmacianki Cieślika”. Były to ręcznie uszyte przez samego Gerarda szmaciane piłki, dokładnie takie same jak te, które szył za “bajtla”. Szmacianki Cieślika były wręczane z dwóch powodów – dla ludzi, których Gerard znał, szanował i którzy zyskali uznanie w jego oczach oraz jako antynagroda za największą wtopę piłkarską roku. To niechybne wyróżnienie otrzymali m.in. Andrzej Juskowiak, Zbigniew Boniek czy były prezes Polskiego Związku Piłki Nożnej – Michał Listkiewicz. Co roku Cieślik szył szmacianą piłkę, którą następnie przekazywał dla Polskiego Radia Katowice organizującego niekoniecznie prestiżowy plebiscyt na największe wpadki i absurdy roku w polskiej piłce. Gerard Cieślik szył szmacianki ze starych rajstop i skarpet będąc już dorosłym mężczyzną, grającym w barwach Ruchu Chorzów i świętującym swoje największe sukcesy!

Artykuł Gerard Cieślik (1927 – 2013) pochodzi z serwisu Antryj: przedsionek dla tych, którzy chcą poznać Górny Śląsk.