słownik śląsko-polski

słownik śląsko-polski Y – Ż

Marc — Thu, 10 Nov 2022 19:37:58 +0000

Y

yno	tylko	Yno mje niy szteruj. Tylko mnie nie denerwuj.
ynta	skok, wywrotka	Bez lato my szczilali ynty do wody. Latem skakaliśmy do wody.

Z

zadni	tylny	We kole mo być lampa ze przodku i zadnio tak samo. Rower powinien mieć światła przednie oraz tylne.
zamt	aksamit	Po wiela mocie tyn modry zamt? W jakiej cenie jest ten niebieski aksamit?
zandale	sandały	Niy łaź po bosoku, weź sie choby zadnale. Nie chodź boso, załóż chociaż sandały.
zarozki	zaraz	Zaroski bydzie połednie. Zaraz będzie południe.
zasuć	zasypać	Przi kościele boł epny rant, ale go zasuli. Obok kościoła był duży rów, ale go zasypano.
zelter	woda mineralna	Jak ci gorko to sie napij zeltra. Jeżeli jest ci gorąco, napij się wody mineralnej.
zgniyły	leniwy	Cera to mioł blank zgniyło. Miał całkowicie leniwą córkę.
zicać	siadać	Zicni sie chopie. Usiądź człowieku.
zicherka	agrafka	Jak sie knefel urwie to cza wżonć zicherka. Gdy urwie się guzik należy użyć agrafki.
zicherung	bezpiecznik	Noprzód sztrom musi przelyźć bez zicherungi. Najpierw prąd płynie przez bezpieczniki.
zista	babka piaskowa	A co byś to zjod? Zisty ci ukroć? Co byś zjadł? Ukroić ci babki piaskowej?
zmierzły	marudny	Moja baba dziś jest fest zmierzło. Moja żona jest dziś bardzo marudna.
znojść	znaleźć	Stracioła kajś taszka i niy umiy jom znojść. Zgubiła gdzieś torebkę i nie potrafi jej znaleźć.
zokle	skarpetki	Symuj szczewiki i zokle. Zdejmij buty i skarpety. zola podeszwa Coś mosz na zoli. Coś masz na podeszwie.
zolyty	zaloty	Coś sie tak wysztigluwoł jak na zolyty? Co się tak wystroiłeś jak na zaloty?
zołza	sos	Na łobiod była rolada, modro kapusta, czorne kloski a zołza. Na obiad była rolada, czerwona kapusta, kluski śląskie i sos.
zopaska	fartuch	Bydziesz warzić że żeś łoblykła zopaska? Masz zamiar gotować skoro włożyłaś fartuch?
zorta	gatunek	To som jajca piyrszy zorty. To są jajka w pierwszym gatunku.
zowiść	zawiść	Wszysko to jes cygaństwo a zowiść. To wszystko kłamstwo i zawiść.
zowitka	panna z dzieckiem	W naszym familoku som baby na wydaniu, wydane i zowitki. W naszym budynku rodzinnym mieszkają panny na wydaniu, mężatki i panny z dziećmi.
zowrzyć	zamknąć	Zowrzyj dźwiyrze, bo sam zima włazi. Zamknij drzwi, bo się robi zimno.
zygor	zegar	Wiela to na zygorze? Która godzina?
zymfciok	szklanka	Dej mi tyju we zymfcioku. Podaj mi herbatę w szklance.
zynft	musztarda	Chcecie to zymftu do tego wusztu. Chce pan musztardę do kiełbasy?

Ż

żadny	brzydki	Żadne mom te kwiotki. Mam brzydkie kwiatki.
żdżadło	lusterko	Wejrzi sie do żdżadła i niy rób gańby. Popatrz do lustra i nie przynoś wstydu.
żelozko	żelazko	Noprow mi żelozko, bo cza bigluwać. Napraw mi żelazko, bo trzeba prasować.
żgać	kłuć	Coś mie żgo w żołondku. Coś mnie kłuje w żołądku.
żodyn	nikt	Żodyn niy jes taki gryfny jak jo. Nikt nie jest taki piękny jak ja.
żymlok	bułczanka	Boły żymloki i krupnioki, ale my sie pojedli. Była bułczanka, kaszanka, ale się najedliśmy.
żymła	bułka	Spacz mi jakoś żymła do tego wusztu. Zorganizuj dla mnie jakąś bułkę do tej kiełbasy.
żyniaty	żonaty	Jo niy wiedziała, że wasz synek jes żyniaty. Nie wiedziałam, że pani syn jest żonaty.

Artykuł słownik śląsko-polski Y – Ż pochodzi z serwisu Antryj: przedsionek dla tych, którzy chcą poznać Górny Śląsk.

słownik śląsko-polski T – W

Marc — Thu, 10 Nov 2022 19:11:36 +0000

T

tablet	taca	Potym prziszła łod ni cera ze tabletym. Później przyszła jej córka z tacą.
tabula	tablica	Co sam naszrajbuwali na ty tabuli? Co napisano na tej tablicy?
tanksztela	stacja benzynowa	Auto to yno jeździ łod tankszteli do tankszteli. Samochód jeździ tylko od stacji benzynowej do stacji benzynowej.
tasia	torba, teczka	Skórzano jest ta tasia abo ze papyndekla? Ta teczka jest ze skóry czy z tektury?
taszka	damska torebka	Modo dziołcha tak samo może mjeć taszka. Młoda dziewczyna także może mieć torebkę.
taszyntuch	chustka do nosa	Sam mosz taszyntuch na ryma. Tutaj masz chusteczkę na katar.
tela	tyle	Poszoł i tela go widzieli. Poszedł i tyle go widziano.
tera	smoła	Ćma choby we kanie z terom. Ciemno jak w bańce ze smołą.
teroski	teraz, obecnie	Teroski żodyn niy chce łazić piechty. Teraz nikt nie chce chodzić piechotą.
terować	smołować	We sobota terujymy dach we chałpie. W sobotę będziemy smołować dach domu.
tinta	atrament	Downi to yno tintom szrajbuwali. Dawniej pisano wyłącznie atramentem.
toć	tak, oczywiście	Toć, że mosz recht. Oczywiście, masz rację.
tomata	pomidor	Posłałach moigo chopa po dwa fonty tomatów. Wysłałam mojego męża po kilogram pomidorów.
tonkać	moczyć	Starzik tonko żymła we mlyku. Dziadek moczy bułkę w mleku.
torta	tort	A na co wom ta torta, geburstak mocie? A po co pani ten tort, ma pani urodziny?
tref	przypadek, spotkanie	Pacz co za tref, co my sie trefiyli. Popatrz co za przypadek, że się spotkaliśmy.
trefić kogo	spotkać kogoś	Trefiyli my się we szynku. Spotkaliśmy się w gospodzie.
trowa	trawa	Trowa latoś niy chce rosnonć. W tym roku trawa nie chce rosnąć.
tuberok	gruźlik	Kucosz choby tuberok. Kaszlesz jak gruźlik.
tukej	tutaj	Tukej możesz sie zicnonć. Tutaj możesz usiąść.
tulpa	tulipan	Do mje tulpy to som nolepsze kwiotki. Dla mnie tulipan to najlepszy kwiat.
tuste	smalec	Do tustego lepszy jes chlyb jak żymła. Do smalcu lepszy jest chleb niż bułka.
tydziyń	tydzień	Tydziyń wartko minie. Tydzień szybko przeleci.
tyj	herbata	A co wolicie: tyj abo bonkawa? Czego się pan/pani napije: kawy czy herbaty?
tyjater	teatr	Byliście we tym nowym tyjatrze? Byliście w tym nowym teatrze?
tytka	torebka (papierowa)	U masorza majom papiorzane tytki. U rzeźnika są papierowe torebki.

U

uciecha	radość	Z tym karoselem to my mieli fest uciecha. Z karuzeli mieliśmy dużo radości.
udować	wydawać pieniądze	Wszysko żech udoł. Wydałem wszystkie pieniądze.
uja	wujek	Nasz uja to tyn lokaty. Ten kędzierzawy pan jest naszym wujkiem.
ujechać	poślizgnąć się	Ujechoł żech na skórce ze apfelziny. Poślizgnąłem się na skórce z pomarańczy.
umarty	zmarły	Umartymu nowy ancug na nic sie niy przido. Umarłemu nowy garnitur nie przyda się na nic.
unfal	błąd	Tyś to jes jedyn epny unfal. Jesteś jednym wielkim błędem.
uniyskorzić sie	spóźnić się	Uniyskorzili my sie na cug. Spóźniliśmy się na pociąg.
ustoć	przestać	Ustoń z tym larmym. Przestań już krzyczeć.
uślimtany	zapłakany	Wyglondosz jak uślimtany bajtel. Wyglądasz jak zapłakane dziecko.
utropa	zmartwienie	Mom ś niym utropa. Mam z nim zmartwienie.

W

wachować	pilnować	Mosz wachować placu a niy sie smykać. Powinieneś pilnować podwórka a nie się włóczyć.
wadzić sie	kłócić się	Kaj pódzie to sie wadzi. Gdzie nie pójdzie, tam się kłóci.
wajać	marudzić, zrzędzić	Moj chop juzaś wajoł cołki dziyń. Mój mąż znowu marudził cały dzień.
walkownia	magiel	Idź do walkownie a wrocej drabko. Idź do magla i wróć prędko.
wancka	pchła	Byle żeś wancków niy chycioł. Byle byś nie złapał pcheł.
wander	podróż	Pódź pojadymy na jaki wander. Choć wybierzemy się w jakąś podróż.
wartko	szybko	Pódź pojadymy bankom, bydymy wartko w doma. Chodź pojedziemy tramwajem, będziemy szybko w domu.
warzić	gotować	Cza co dobrego uwarzić na łobiod. Trzeba ugotować coś dobrego na obiad.
waserwoga	poziomnica	Jak niy bydziesz mioł waserwogi to ci wyndzie krziwo. Jeśli nie użyjesz poziomnicy, wyjdzie krzywo.
waszbret	tarka do prania	Fto dziś pamiynto jak sie prało na waszbrecie? Któż dziś pamięta jak się prało przy pomocy tarki?
waszkuchnia	pralnia	Konsek izby dzisio styknie za cało waszkuchnia. Dziś zamiast pralni wystarczy kawałek pokoju.
waszpek	miska	Dej sam jaki waszpek. Podaj tu jakąś miskę.
wela	element fryzury, włosy ułożone falowo	Ale ci golac szczeloł wela! Ależ ci fryzjer zrobił falę z włosów.
wertiko	komoda	Postawiymy teroski wertiko kole leżanki. Teraz ustawimy komodę przy tapczanie.
westa	kamizelka	Wczora żech widzioł chopa we weście. Wczoraj widziałem mężczyznę w kamizelce.
wetka	mecz rewanżowy	A jutro gromy wetka. Jutro zagramy mecz rewanżowy.
wetnonć sie	założyć się	Godoł swoje, ale wetnonć sie niy chcioł. Mówił swoje, ale założyć się nie chciał.
wic	dowcip	Fajne wice godosz. Opowiadasz dobre dowcipy.
widołka	widelec	Jak mosz nóż to niy jydz samom widołkom. Kiedy masz nóż nie jedz samym widelcem.
wihajster	nieokreślona część urządzenia, maszyny	Wejrzi sie na tyn wihajster. Popatrz na tę część maszyny.
wieczerza	kolacja	Pódź do dom na wieczerzo. Chodź do domu na kolację.
wieczerzać	jeść kolację	Ło ftory wasza familijo wieczerzo? O której godzinie pana/pani rodzina je kolację?
wiela	ile	Wiela to mosz lot? Ile masz lat?
wieprzki	agrest	Rada mom wieprzki, ale prosto s krzoka. Lubię agrest, ale taki prosto z krzaka.
wilgły	wilgotny	Chadra do dyliny mo być wilgło. Szmata do podłogi powinna być wilgotna.
winszować	składać życzenia	Winszuja ci sto lot we zdrowiu. Życzę ci sto lat w zdrowiu.
wiyrch	góra, wierzch	Fiśla w kożdy chałupie jest na wiyrchu. Strych w każdym domu jest na górze.
wojok	żołnierz	Wojok niy śmie sie wszyskigo boć. Żołnierz nie może bać się wszystkiego.
woniać	wąchać, pachnieć	Ale te kfiotki gryfnie woniajom. Ależ te kwiatki pięknie pachną.
wonianie	wąchanie, zapach	Ty to mosz dobre wonianie. Ty to masz dobry węch.
wrazić	włożyć	We banie boło tela ludzi, że niy szło nikaj szpyndlika wrazić. W pociągu było tyle osób, że nie można było włożyć szpilki.
wreć	gotować się	Wciepuj te kloski, bo woda wre. Wrzucaj kluski, bo woda się gotuje.
wuszt	kiełbasa	Dej mi na wieczerzo chleba z wusztem. Podaj mi na kolację chleb z kiełbasą.
wydać sie	wyjść za mąż	Wasza cera już sie wydałą? Pani córka wyszła za mąż?
wydano	zamężna	Dziołcha może nosić purpurka dopiyro jak jes wydano. Dziewczyna może nosić purpurkę dopiero kiedy wyjdzie za maż.
wykludzić sie	wyprowadzić się	A kaj to sie kcecie wykludzić? A dokąd to się wyprowadzacie?
wyszkrobić	nakrochmalić	Możecie wyszkrobić ta płachta. Może pani nakrochmalić to prześcieradło.
wyszkubki	darcie pierza	We szczoda momy wyszkubki. W środę organizujemy darcie pierza.
wyszkyrtany	zużyty	Te koło to mosz cołki wyszkyrtane. Twój rower jest już całkiem zużyty.
wysztigluwany	wystrojony	Jak szac idzie do lipsty to sie musi wysztigluwać. Kiedy narzeczony idzie do narzeczonej, musi się wystroić.

Artykuł słownik śląsko-polski T – W pochodzi z serwisu Antryj: przedsionek dla tych, którzy chcą poznać Górny Śląsk.

słownik śląsko-polski R – Ś

Marc — Thu, 10 Nov 2022 18:15:28 +0000

R

rachować	liczyć	Synek mioł śtyry roki a juże poradzioł rachować. Chłopiec miał cztery lata a już potrafił liczyć.
radiska	rzodkiewka	Dowocie radiska do szałotu? Dodaje pani rzodkiewkę do sałatki?
radować sie	cieszyć się	Bajtle radujom się na feryje. Chłopcy cieszą się z powodu wakacji.
rady	zadowolony	Co tyn wasz chop taki rady? Dlaczego pani mąż jest taki zadowolony.
raja	kolejka	Do masorza dzisio boła raja. Do rzeźnika dziś ustawiła się kolejka.
rajcować	plotkować, głośno mówić	Baby to by yno rajcowały. Kobiety najchętniej by plotkowały.
rajza	podróż	Dugo bydzie ta wasza rajza? Czy pana podróż będzie długa?
rajzyfiber	nerwowość przed podróżą	Juzaś mom rajzyfiber. Znów jestem nerwowy przed podróżą.
rant	rów, krawędź	Niy łopiyrej sie ło rant łod stoła. Nie opieraj się o krawędź stołu.
rechtor	nauczyciel	Rechtor mioł cołki dziyń utropa. Nauczyciel martwił się cały dzień.
rejmatyka	reumatyzm	Chyto mje rojmatyka. Zaczyna mi się atak reumatyzmu.
rewjyr	przerwa chorobowa w pracy	Jak żeś jes chory to idź na rewjyr. Skoro jesteś chory weź sobie wolne od pracy.
richtig	rzeczywiście	To boł richtig dobry chop. To był naprawdę dobry mężczyzna.
robotny	pracowity	Fto sam niy jest robotny? Kto tutaj nie jest pracowity?
rod	zadowolony, sprzyjający czemuś	Jak żech mu kupiyła moplik to boł rod. Gdy kupiłam mu motorower był zadowolony.
rojber	łobuz	Rojbry zezarły mi wieprzki we łogrodzie. Łobuzy zjadły mi agrest w ogrodzie.
rolszuły	wrotki	Widziałach waszo cera jeździć na rolszułach. Widziałam waszą córkę gdy jeździła na wrotkach.
romplować	zachowywać się głośno, awanturować się	Prziszoł niyskoro i romplowoł po cały chałpie. Przyszedł późno i awanturował się w całym domu.
rozlajerowany	rozregulowany	Tyn wasz moplik jest cołki rozlajerowany. Pana motorower jest całkiem rozregulowany.
roztomajty	rozmaity	We sklepie majom roztomajte zokle. W sklepie są różne skarpetki.
ruby	gruby	Jedyn jes chudy a inszy – ruby. Jedni są chodzi, inni – grubi.
ruła	rura	Ruła łot pieca może być gorko. Rura pieca może być gorąca.
rychtować	przygotowywać	Narychtuj yno jaki łobiod. Przygotuj jakiś obiad.
ryczka	ławeczka	Weź sie rycka i zicni. Weź sobie ławeczkę i usiądź.
ryl	szpadel	Bier ryl i skop ziymia kole oberiby. Weź szpatel i skop ziemię obok kalarepy.
ryma	katar	Czeci dziyń mom ryma. Od trzech dni mam katar.
ryśtok	rynsztok	Wyciep tyn papior do ryśtoka. Wyrzuć ten papier do rynsztoka.
rzić	tyłek	Łon mo wszysko we rzici. On ma wszystko gdzieś.
rzigać	wymiotować	Był taki chory, że aże rzigoł. Był tak chory, że aż wymiotował.
rzykać	modlić się	We kościele sie rzyko a niy śmieje. W kościele należy się modlić, a nie śmiać.

S

sam	tutaj	Położ sam tyn nec. Połóż tutaj tę siatkę.
seblyc	rozebrać	Seblyc szczewiki i sie zicni. Zdejmij buty i usiądź.
serwet	obrus	Bioły serwet jest na świynto a modry na beztydziyń. Biały obrus jest od święta a niebieski na zwykłe dni.
siednonć	usiąść	Lubia sie siednonć we łogrodzie. Lubię sobie usiąść w ogrodzie.
siel (szel)	karo (w kartach)	Dej mi karta yno niy siela. Daj mi kartę, byle nie karo.
siyń	sień	Szczewiki wyciyrej w siyni. Buty wycieraj w sieni.
skiż tego	z powodu	Niy ma go we robocie skiż tego, że jes chory. Nie ma go w pracy, ponieważ jest chory.
skuli tego	z powodu	Skuli mojego chopa niy moga dzisio iść na wyszkubki. Z powodu mojego męża nie mogę iść dziś na darcie pierza.
słazić	schodzić	Słaź z fiśli i niy godej tela. Złaź ze strychu i nie mów tyle.
słody	schody	Jedyn słazioł słodami w dół, a ty drugi – szoł na wiyrch. Jeden schodzi schodami w dół, drugi – do góry.
smażonka	jajecznica	Smażonka to jes dobre jodło. Jajecznica to jest dobra potrawa.
smolić	lekceważyć, mieć gdzieś	Smola jego zolyty. Lekceważę jego zaloty.
smykać sie	włóczyć się	Niy smykej sie po nocy z kamratami. Nie włócz się po nocy z kolegami.
smyndzić	przynudzać	Opa cołki czos smyndzi. Dziadek cały czas przynudza.
smyntorz	cmentarz	U nos smyntorz jes za kościołym. U nas cmentarz jest za kościołem.
soroń	dzikus	Robisz larmo jak jaki soroń. Hałasujesz jak jakiś dzikus.
spatrzeć	załatwić coś	Spacz sie jakie żdżadełko do moplika. Załatw sobie lusterko do motoroweru.
spodni	dolny	Spodnio czynść szatow mosz czorno. Pobrudziłaś sobie dolną część sukienki.
spodnioki	kalesony	Bez zima nosza spodnioki. W zimie chodzę w kalesonach.
spomnieć sie	przypomnieć sobie	Spomni sie jak żeś był za bajtla. Przypomnij sobie jak byłeś dzieckiem.
spomogać	wspierać	Oma kożdego spomorze. Babcia każdego wesprze.
srogi	duży	Mocie srogo chalpa pani. Ma pani duży dom.
starka	babcia	Moja starka pamiynto wojna. Moja babcia pamięta wojnę.
starzik	dziadek	Jak niy wiysz co robić to idź sie spytać starzika. Jeśli nie wiesz co robić, idź spytaj dziadka.
stoł	stół	Co to za stoł bez serweta. Cóż to za stół bez obrusu.
stołek	krzesło	Zicni sie na stołku abo na ryczce. Usiądź na krześle albo na ławeczce.
stow	staw	Latoś we stawie jes mało wody. W tym roku w stawie jest mało wody.
stracić	zniknąć	Pacz sie stracić! Znikaj stąd!
styknie	wystarczy, dosyć	Styknom dwie sznity z wusztym. Wystarczą dwie kromki z kiełbasą.
suchatelnica	konfesjonał	Kapelonek durś siedzi we suchatelnicy. Wikary ciągle siedzi w konfesjonale.
suć	sypać	Wysuj sam pioch na kupa. Wysyp piasek na kupę.
swaczyna	podwieczorek	Dziś swaczyna momy ćwierć na szosto. Dziś podwieczorek mamy piętnaście minut po piątej.
symnonć	zdjąć	Symni jakla bo ciepło. Zdejmij bluzę, bo jest ciepło.
synek	chłopak	Nasze synki poradzom grać we fusbal. Nasi chłopcy potrafią grać w piłkę nożną.
szac	narzeczony	Mosz tela lot, że byś już musiała mieć szaca. Masz tyle lat, że powinnaś mieć już narzeczonego.
szaket	marynarka	Jak chop łoblecze szaket to jes fest wysztiglowany. Kiedy mężczyzna założy marynarkę wtedy jest wystrojony.
szalter	włącznik prądu	Kaj mocie szalter, bo ćma i niy widza. Gdzie jest włącznik prądu, bo jest ciemno i nie widzę.
szałot	sałata, sałatka	Mom smak na szałot. Mam ochotę na sałatkę.
szaty	sukienka	Na ta rajza musza mieć nowe szaty. Na tę podróż muszę mieć nową sukienkę.
szczewiki	buty	Kaj som moje szczewiki? Gdzie są moje buty?
szczoda	środa	We szczoda bydzie miesionc jak jo jes żyniaty. W środę minie miesiąc od kiedy jestem żonaty.
szczukowka	czkawka	Juzaś mom szczukowka. Znowu mam czkawkę.
szczybro	srebro	Downi boły gruby ftore wydobywały szczybro ruda. Dawniej działały kopalnie, które wydobywały rudę srebra.
szelontać	mieszać	Poszelontej w ty szolce. Wymieszaj zawartość szklanki.
szkat	skat, gra karciana	Rod grom we szkata. Lubię grać w skata.
szklok	landrynka	Szkloki to nolepszy maszkyt. Landrynki to najlepsze smakołyki.
szkopek	naczynie na mleko	Dejcie mi szkopek, bo ida po mlyko. Podajcie mi naczynie, bo idę po mleko.
szkryflać	pisać	Naszkryfloł mi listek, ale wiela co niy naszkryfloł. Napisał do mnie list, ale krótki.
szlajer	welon	Podziwej sie na tyn szlajer. Popatrz na ten welon.
szlajfka	wstążeczka	Fto ci doł tako gryfno szlajfka? Kto ci dał taką ładną wstążkę?
szlaubyncjer	śrubokręt	Stracioł mi sie szlaubyncjer. Zgubił mi się śrubokręt.
szljoder	proca	Mosz niy szczilać ze szlojdra! Masz nie strzelać z procy!
szlus	koniec, zakończenie	Teroski sie przeblecymy i bydzie szlus. Teraz się przebierzemy i będzie koniec.
szłapa	noga	Dzwigni yno szłapa. Podnieś nogę.
szmaterlok	motyl	Na wiosna bydom zaś furgać szmaterloki. Wiosną znów będą latać motyle.
smykać sie	włóczyć się	Smykali my sie po cały wsi. Włóczyliśmy się po całej wsi.
sznelcug	pociąg pośpieszny	Sznelcug sam niy stowo. Pociąg pośpieszny tutaj się nie zatrzymuje.
sznita	kromka chleba	Niy chca sznity, chca łobiod. Nie chcę kromki chleba, chcę obiad.
sznitlok	szczypiorek	Smażonka bydzie ze sznitlokiym abo bez? Jajecznica będzie ze szczypiorkiem czy bez?
sznupa	twarz, pysk	Umyj sznupa, bo mosz czorno. Umyj twarz, bo jest brudna.
sznupać	myszkować, szukać	Za czym to tak sznupiesz? Czego tak szukasz?
sznuptychla	chustka do nosa	Dej mi swoja sznuptychla. Daj mi swoją chustkę do nosa.
szola	winda zjazdowa w kopalni	Wleźli my do szole we czech. Weszliśmy do windy zjazdowej w trójkę.
szolka	szklanka, kubek	Szolka jest do poł pełno. Szklanka jest do połowy pełna.
szoł	szedł	Łon juzaś szoł na hołda. On znów szedł na hałdę.
szpanga	wsuwka do włosów	Kajś mi sie szpanga straciyła. Gdziś mi zginęła wsuwka do włosów.
szpas	żart, dowcip	Niy rób sie szpasu. Nie rób sobie żartów.
szporń	ostroga	Do konia mosz mieć szporń. Do konia powinieneś mieć ostrogę.
szporować	oszczędzać	Moja baba niy umiy nic uszporować. Moja żona nie potrafi niczego zaoszczędzić.
szpotlawy	kulawy, niezdarny	Co tak łazisz choby szpotawy? Co tak idziesz jak kulawy?
szpyndlik	szpilka	Niy mosz bez cufal jakigo szpyndlika? Nie masz przypadkiem szpilki?
szrank	szafa	Szaty czimia we szranku. Sukienki przechowuję w szafie.
sztachlok	agrest	Kaj idzie kupić sztachlok? Gdzie można kupić agrest?
sztajger	sztygar	Sztajger mo srogi geltak. Sztygar ma wysoką pensję.
sztaluwać	zamawiać	Sztaluj glazyjki na zima. Zamów sobie rękawiczki na zimę.
sztand	stoisko	Pacza za sztandym ze kołoczkami. Szukam stoiska z drożdżówkami.
sztebdeka	kołdra	Na zima kupia nowo sztebdeka. Na zimę kupię nową kołdrę.
szterować	denerwować	Juzaś mje szterujesz. Znowu mnie denerwujesz.
sztiglować sie	stroić się	Czecio godzina nom sie dziołszka sztigluje. Już trzecią godzinę dziewczyna nam się stroi.
sztok	piętro	Ida klachać na drugi sztok. Idę sobie poplotkować na drugie piętro.
sztrachecle	zapałki	Opa, co byście kcieli: sztrachecle abo fojercok? Dziadku, wolisz zapałki czy zapalniczkę?
sztrom	prąd elektryczny	Bydzie ćma, bo sztromu niy ma. Będzie ciemno, bo nie ma prądu.
sztrykować	robić na drutach	Downi to żech wiela sztrykowała a teroski nic a nic. Kiedyś dużo robiłam na drutach a teraz nie.
sztuchnonć	potrącić	Po jakiymu mje sztuchosz? Dlaczego mnie potrącasz?
sztympel	pieczątka	Na listku mo być sztympel. Na liście powinien być stempel.
szusblech	błotnik w rowerze	Kajś to szusblech stracioł? Gdzie zgubiłeś błotnik?
szwajsuwanie	spawanie	Fto poradzi szwajsuwać? Kto potrafi spawać?
szwarny	ładny	Kaj sam może być jaki szwarny synek? Gdzie tu może być jakiś ładny chłopiec?
szwela	podkład kolejowy z drewna	Weznymy krajzyga i potnymy te szwele. Weźmiemy piłę tarczową i potniemy te podkłady.
szwigermuter	teściowa	A kaj to mocie szwigermuter? A gdzie jest teściowa?
szwoczka	krawcowa	We sklepie niy majom gryfnych szatów, musza iś do szwoczki. W sklepie nie ma ładnych sukienek, muszę iść do krawcowej.
szwong	zamach, rozbieg, pęd	Mosz wzionć richtig mocny szwong. Musisz wziąć naprawdę mocny rozbieg.
szychta	dniówka	Bez tydziyń mom piynć szychtów. W czasie tygodnia mam pięć dniówek.

Ś

ściepać	zrzucić	Musza ściepać wągle do piwnicy. Muszę zrzucić węgiel do piwnicy.
ślabikorz	elementarz	Dejcie mu ślabikorz. Podajcie mu elementarz.
ślecieć	spaść	Dej sie pozór, bo ślecisz ze słodów. Uważaj, bo zlecisz ze schodów.
ślips	krawat	Mocie jakie ślipsy we sklepie? Macie w sklepie jakieś krawaty?
ślypia	oczy	Mjoł takie zielone ślypia. Miał takie zielone oczy.
ślyź	zejść	Niy siedź tela we fiśli, ślyź sam do mje. Nie siedź tyle na strychu, zejdź tu do mnie.
śmiatek	mała miotełka	Prziniyś śmiatek i pozamiatej. Przynieś miotełkę i pozamiataj.
śmiertka	śmierć	Śmiertka go zabrała piyńć lot tymu nazot. Śmierć zabrała go pięć lat temu.
śniodać	jeść śniadanie	Dzisio śniodać niy bydymy. Dziś nie jemy śniadania.
świdraty	zezowaty	Łon jes świdraty abo co? On jest zezowaty czy jak?

Artykuł słownik śląsko-polski R – Ś pochodzi z serwisu Antryj: przedsionek dla tych, którzy chcą poznać Górny Śląsk.

słownik śląsko-polski N – P

Marc — Thu, 10 Nov 2022 17:41:15 +0000

N

nachytać	nałapać	Jak fto chce chytać ryby najprzód musi nachytać chroboków. Jeżeli ktoś chce łowić ryby musi najpierw nałapać robaków.
najduch	urwis	Juzaś tyn najduch prziszoł do dom cołki czorny. Znów ten urwis wrócił do domu kompletnie ubrudzony.
napasztować	zaczepiać	Niy napasztuj moi lipsty. Nie zaczepiaj mojej narzeczonej.
naprany	pijany	Naprany mo siedzieć w doma a niy lotać łod borsztajnu do borsztajnu. Pijany powinien siedzieć w domu a nie biegać od krawężnika do krawężnika.
naprowdy	naprawdę	Co to godosz, naprowdy? Cóż ty opowiadasz, naprawdę?
nasuć	nasypać	Suj te wągle ze kołkastli. Nasyp węgla z węglarki.
nazdać	nakrzyczeć	Jak przidzie do dom to mu nazdom. Kiedy wróci do domu, nakrzyczę na niego.
nazot	z powrotem	Łaziyli my tam a nazot jak jakieś gupieloki. Chodziliśmy tam i z powrotem jak głupki.
nec	siatka	Wciep sie tyn grincojg do neca i idymy warzić. Włóż warzywa do siatki i chodźmy gotować.
niekiery	niektóry	Niekiero baba to poradzi zrobić stogo haja. Niektóre kobiety potrafią zrobić wielką awanturę.
niydziela	niedziela	Bez niydziela cza lazić we szakecie. W niedzielę należy chodzić w marynarce.
niyrod	niechętnie	Niyrod pija piwo, wola brauza. Niechętnie piję piwo, wolę napoje gazowane.
niyroz	nieraz	Do omy jeżdżymy cugiym, niyros sznelcugiym. Do babci jeździmy pociągiem, nieraz pośpiesznym.
niyskoro	późno	Pacz jak sie niyskoro łoroz zrobiyło. Poparz jak się nagle zrobiło późno.
niyskorzi	później	Wszystko zrobia, ale niyskorzi. Zrobię wszystko, ale później.
nociastek	zakwas chlebowy	Rób tyn nociastek, bo sie ćmi. Rób ten zakwas chlebowy, bo robi się późno.
nojprzód	najpierw	Nijprzód robota, potym szpasy. Najpierw praca, żarty później.
nudelkula	wałek do ciasta	Jo czimia nudelkula we byfyju. Przechowuję wałek do ciasta w kredensie.
nudle	makaron	Wasza baba robi nudle sama abo woli je kupić? Pana żona robi makaron sama, czy woli go kupować?
nupel	smoczek	Niy wyłaź z bajtlym z doma bez nupla. Kiedy wychodzisz z domu z dzieckiem, nie zapominaj smoczka.
nynać	spać	Łon nynoł jak jaki bajtel. Spał jak małe dziecko.

O

oberiba	kalarepa	Wy mocie na łogródku oberiba a jo niy. Pani/pan ma na ogródku kalarepę a ja nie mam.
obersztajger	nadsztygar	Dobrze, że żeś jes, bo obersztajger już ryczoł. Dobrze, że jesteś, bo nadsztygar już krzyczał.
obstować	upierać się	Obstowoł coby niy iś dziś na gruba. Upierał się, żeby nie iść dziś na kopalnię.
oły	krzywe nogi	Śmioli sie ś niego, co mo oły. Śmiali się z niego, że ma krzywe nogi.
oma	babcia	Oma mieli richtik gryfny dudlik. Babcia nosiła naprawdę piękny kok.
onkel	wujek	Dejcie pozór onkel, cug jedzie. Uważaj wujku, jedzie pociąg.
opa	dziadek	Prziszoł już opa ze sklepu z tym szaketym? Czy dziadek przyszedł już ze sklepu z tą marynarką?
oplerek	kiełbaska	Godnych jes, niy ma sam jakigo oplerka? Jestem głodny, nie znajdzie się jakaś kiełbaska?

pachoł	wyrośnięte dziecko	Niydowno lotoł z nuplym a teroski to taki pachoł. Niedawno jeszcze biegał ze smoczkiem a teraz jest takim wyrośniętym dzieckiem.
padać	mówić	Co to padosz? O czym mówisz?
pampoń	bogaty chłop	Jego cera wydała sie za pamponia. Jego córka wyszła za mąż za bogatego chłopa.
pana	przebita opona	Jechoł do miasta i chycioł pana. Jechał do miasta i w rowerze przebiła mu się opona.
papiok	gwóźdź papowy	Bier sie za motek i papioki. Zajmij się młotkiem i gwoździami papowymi.
papiorzany	papierowy	Dejcie mi jedna tytka ale papiorzano. Poproszę o jedną torebkę ale papierową.
paplać	plotkować, dużo mówić	Niy paplej tela. Nie mów tak dużo.
paple	policzki	Chamster to mo dopiyro srogie paple. Chomik to ma naprawdę duże policzki.
papyndekel	tektura	Wyciep w końcu tym papyndekel. Wyrzuć w końcu tę tekturę.
parfin	perfumy	A czym to pani woniocie, mocie nowy parfin? Czym pani pachnie, ma pani nowe perfumy?
paryzol	parasol	Na co ci paryzol, jak bydzie słońce? Po co ci parasol skoro będzie świeciło słońce?
pasionek	pastwisko	Koń to jes na pasionku abo kaj? Koń jest na pastwisku czy gdzieś indziej?
pedzieć	powiedzieć	Zapomłach ci to pedzieć. Zapomniałam ci o tym powiedzieć.
piechty	na piechotę	Jedziesz na kole abo idziesz piechty? Pojedziesz na rowerze czy pójdziesz piechotą?
pieron	człowiek źle oceniany, cham, piorun	Tyn pieron juzaś chcioł fszysko na borg. Ten cham znowu chciał wszystko wziąć na kredyt.
pierona	przekleństwo (delikatne)	Pierona, juzaś pana! Niech to szlag trafi, znowu złapałem gumę w rowerze!
pieronowy	duży, przeklęty, zły	Tyn pieronowy sztajger znowu zrobioł larmo. Ten przeklęty sztygar znów narobił hałasu.
pierzin	ktoś uciążliwy	Zaś mi prziszoł do chałpy tyn pierzin. Znowu przyszedł do mojego domu ten uciążliwy człowiek.
pierziński	wstętny, zły	Co to za pierzińsko choroba. Co to za wstrętna choroba.
pila	tabletka	Jak mosz ryma weź sie pila. Jeśli masz katar, weź tabletkę.
pieszczonek	pierścionek	Szac doł mi gryfny pieszczonek. Narzeczony podarował mi piękny pierścionek.
piosek	piasek	Tukej niy ma ziymi, som piosek. Tutaj nie ma ziemi, jest wyłącznie piasek.
piska	kreska, linia	A widzicie pani ta piska? Widzi pani tę linię?
pistola	pistolet	Wojok może mieć tak samo pistola. Żołnierz może mieć również pistolet.
piyrwy	dawniej	Piyrwy ludzie tela niy godali. Dawniej ludzie nie mówili tak dużo.
piznonć	uderzyć	Moj synek sie piznoł w kolano. Mój syn uderzył się w kolano.
plac	podwórko, miejsce	Mosz niy lotać jak gupielok po placu. Nie powinieneś biegać po podwórku jak nienormalny.
plaslaty	płaski	Co te kreple mocie takie plaskate? Dlaczego pani pączki są takie płaskie?
platfus	płaskostopie	Niy boł przi wojsku, bo mioł platfus. Nie służył w wojsku z powodu płaskostopia.
plecionka	chałka	Dejcie mi chlyb i dwie plecionki. Poproszę o chleb i dwie chałki.
plompać	pompować	Naplompej sie luftu przi kole. Napompuj sobie powietrza w rowerze.
płachta	prześcieradło	We sobota byda bigluwać płachty. W sobotę wyprasuję prześcieradła.
płaczka	łza	Aże mu leciały płaczki. Aż mu leciały łzy.
po bosoku	boso	Niy mosz to szczewików, co lotosz po bosoku? Nie masz butów, że biegasz boso?
po jakiymu	dlaczego	Po jakiymu to żodyn niy wiy kaj som moje brele? Dlaczego nikt nie wie gdzie są moje okulary?
podarzić sie	poszczęścić się	To wom sie pani podarziło. To się pani poszczęściło.
podchlybiać sie	podlizywać się	Już mi sie tak niy podchlybiej. Już mi się tak nie podlizuj.
podciep	podrzutek, niegrzeczne dziecko	Tyn łod ni bajtel to jes łokropny podciep. Jej dziecko jest bardzo niegrzeczne.
podzim	jesień	Na podzim wykopiymy kartofle ze pola. Jesienią wykopiemy z pola ziemniaki.
podziwać sie	przyjrzeć się	Podziwej sie jako mo zopaska. Popatrz jaki ma fartuch.
podź	chodź	Niy stoj tak yno podź sam. Nie stój tak tylko podejdź tutaj.
pofyrtany	pokręcony, pomylony	Nasz opa cołki żywot boł taki pofyrtany. Nasz dziadek był taki pokręcony przez całe życie.
pojedzony	syty	No, teroski to żech jest pojedzony. No, teraz to czuję się syty.
pokroć	pokroić	Cza pokroć chlyb, bo familijo godno. Trzeba pokroić chleb, bo rodzina jest głodna.
poleku	powoli	Niy bydymy lecieć, pódymy sie po leku. Nie będziemy biec, pójdziemy sobie powoli.
połednie	południe	Dopiyro co było sześ a już połednie. Dopiero była godzina szósta a tu już południe.
połno	pełno	Mom połno szolka zeltra. Mam szklankę pełną wody mineralnej.
ponć	pielgrzymka	Pódziesz latoś na ponć? Pójdziesz w tym roku na pielgrzymkę?
poprznioł	maruda, niejadek	Jedyn bajtel zjy do porzondku a inszy to jest poprznioł. Jedno dziecko porządnie się naje a inne jest niejadkiem.
poradzić	umieć	Fto to niy poradzi jechać na kole? Któż nie potrafi jeździć rowerem?
portmanyj	portmonetka	Portmanyj połny, moga sie nakupić szatów. Portmonetka pełna, mogę sobie nakupić sukienek.
porzond	ciągle	Porzond to samo. Ciągle to samo.
poszczodek	środek	Mosz leżeć na poszczodku leżanki. Powinieneś leżeć na środku tapczanu.
pot	płot	Kotowi jes jedno, poradzi przelyź bez pot. Kotu jest wszystko jedno, potrafi przejść przez płot.
potargać	podrzeć	A po jakiymu mosz potargany heft? Dlaczego masz podarty zeszyt?
prasknonć	uderzyć	Pieron prasknoł we dzewo. Piorun uderzył w drzewo.
prawić	opowiadać	Dobrze prawi. Dobrze mówi.
prawie	specjalnie, na złość	Prawie niy puda do sklepu! Na złość nie pójdę do sklepu!
prawok	grzyb prawdziwek	Moj stary poszoł do lasa i prziniós wiela prawoków. Mój mąż poszedl do lasu i przyniósł sporo prawdziwków.
prezwuszt	salceson	Jo bych kciała font prezwusztu. Poproszę o pół kilo salcesonu.
prozny	pusty	Sam mosz dwie krauze połne i jedna prozno. Tutaj masz dwa słoiki pełne i jeden pusty.
przeca	przecież	Przeca wiym, że żeś wydano. Przecież wiem, że wyszłaś za maż.
przedsia	przed siebie	Szoł tak cołki dziyń przedsia. Szedł tak cały dzień przed siebie.
przepadzity	łakomy	Nasza gadzina jes richtig przepadzito. Nasz inwentarz domowy jest naprawdę łakomy.
przichlast	lizus	Juzaś tyn przichlast psziszoł. Znów ten lisus przyszedł.
przichlybiać sie	podlizywać się	Po jakiymu sie do niego przichlybiosz? Dlaczego mu się podlizujesz?
przikludzić sie	wprowadzić się	Na lato przikludzymy sie do nowy chałpy. Latem przeprowadzimy się do nowego domu.
przikopa	rów	Przikopa szła wele cesty. Wzdłuż drogi przebiegał rów.
psińco	nic	Psińco mi z tego łostało. Nic mi z tego nie zostało.
przoć	sprzyjać, kochać	Ciebie przajom wszyskie dziołchy. Sprzyjają ci wszystkie dziewczyny.
ptok	ptak, hobby	Szkat to jest ważny ptok na Ślonsku. Gra w skata to ważne hobby na Śląsku.
pucpapior	papier ścierny	Juzaś mi brakło pucpapioru. Znowu mi zabrakło papieru ściernego.
puding	budyń	Oma uwarzoła wczora puding. Babcia przygotowała wczoraj budyń.
pukel	garb, plecy	Rob tak dugo aż ci pukel urośnie. Pracuj aż garb ci wyrośnie.
pukeltasza	tornister	Bajtel dostoł nowo pukeltasza. Chłopiec dostał nowy tornister.
puklaty	garbus	Niy śmiyjcie sie z puklatego. Nie śmiejcie się z garbusa.
pultok	indyk	Już niy momy pultoków, same kury. Nie hodujemy już indyków tylko wyłącznie kury.
purpurka	chusta na głowę mężatki	Gryfno mocie ta purpurka. Ma pani piękną chustę.
pyndala	pedał w rowerze	Pyndala mi się urwała przi kole. Urwał mi się pedał w rowerze.
pyrsk	na zdrowie (toast)	No to pyrsk! Więc na zdrowie!
pyrtek	maluch, czlowiek niewielkiego wzrostu	Pyrtek niy poradzi wysoko skokać. Niski człowiek nie potrafi skakać wysoko.

Artykuł słownik śląsko-polski N – P pochodzi z serwisu Antryj: przedsionek dla tych, którzy chcą poznać Górny Śląsk.

słownik śląsko-polski L – M

Marc — Thu, 10 Nov 2022 17:20:43 +0000

L

lacie	papucie	Niy chca dostać na geburstak juzaś laciów. Nie chcę znowu dostać na urodziny papuci.
lajbik	stanik	Po jakiymu to łazisz bez lajbika? Dlaczego chodzisz bez stanika?
lajerman	kataryniarz	Niy pamiyntom kiej żech łostatni roz widziała lajermana. Nie pamiętam kiedy ostatnio widziałam kataryniarza.
lajsta	listwa	Miyndzy ścianom i dylinom som takie lajsty. Między ścianą a podłogą są listwy.
larmo	hałas	Niy rób juzaś larma. Nie rób znowu hałasu.
lata	poprzeczka (w piłce nożnej)	To był prawie nec, ale bal piznoł w lata. Prawie była bramka, ale piłka uderzyła w poprzeczkę.
latoś	tego roku, latem	Latoś muszymy kajś pojechać na rajza. Tego roku musimy wybrać się na wycieczkę.
lauba	ganek	Po jakiymu to czimiesz kołkasla w laubie? Dlaczego trzymasz węglarkę na ganku?
lazaryt	szpital	Tak mje gowa boli, że chyba sie legna w lazarycie. Tak mnie boli głowa, że chyba położę się w szpitalu.
leber	gapa, nieudacznik	Pełno chopów a same lebry. Mnóstwo mężczyzn, ale samych nieudaczników.
leberwuszt	wątrobianka	We sklepie niy ma już leberwusztu. W sklepie nie ma już wątrobianki.
lebo	albo	Lebo tak, lebo tak. Albo tak, albo tak.
legitka	legitymacja, dokument tożsamości	Niy frasuj sie, może ftory znod twoja legitka. Nie mart się, może ktoś znalazł twoją legitymację.
legnonć sie	położyć się	Legni sie, boś sie richtig narobioł. Połóż się, bo naprawdę się napracowałeś.
leko	łatwo	Niy ma leko. Nie jest łatwo.
leżanka	tapczan	Leżanka niy może być kole dźwiyrzy. Tapczan nie może stać koło drzwi.
linkera	kierownica	Chyć sie linkery i niy jedź jak gupielok. Złap kierownicę i nie jedź jak głupek.
lipsta	narzeczona	Zaroski przidzie moja lipsta. Zaraz przyjdzie moja narzeczona.
listek	list	A napisoł ci jaki listek? A napisał do ciebie list?
liter	litr	Wola liter wody jak liter mlyka. Wolę litr wody niż litr mleka.
liznąć	przewrócić się, upaść	Jechoł na kole i liznął. Jechał rowerem i przewrócił się.
lojfer	dywan	Kaj to sprzedowajom takie lojfry? Gdzie sprzedają takie dywany?
lokaty	kędzierzawy	Za bajtla łon boł lokaty, a teroski niy jes. Jako dziecko był kędzierzawy, a teraz nie jest.
lomp	włóczęga	Ś ciebie to jest richtig lomp. Jesteś prawdziwym włóczęgą.
lotać	biegać	Yno byś lotała po sklepach. Tylko byś biegała po sklepach.
luft	powietrze	Jak ci sam źle to idź na luft. Jeżeli ci tutaj źle, wyjdź na powietrze.
luftbiksa	strzelba wiatrówka	Ida sie poszczilać z luftbiksy. Idę sobie postrzelać z wiatrówki.
luftować	wietrzyć	Sam jest tela kurzoków, że muszymy durś luftować. Jest tutaj tylu palaczy, że ciągle musimy wietrzyć.
lyjtkolba	lutownica	Kaj jes moja lyjtkolba? Gdzie jest moja lutownica?
lyjty	lanie	Niy maraś sie, bo dostaniesz lyjty. Nie brudź się, bo dostaniesz lanie.
lynga	bułka paryska	Dejcie mi ta większo lynga. Poproszę o tę większą bułkę paryską.
lynsztanga	kierownica roweru	Powieś nec na lynsztandze i gzuj do dom. Powieś siatkę na kierownicy i pędź do domu.

Ł

łaska	łasica	Łaska poradzi udusić kokota. Łasica potrafi zadusić koguta.
łazić	chodzić	Jak fto za dużo łazi to potym sie musi legnonć. Jeśli ktoś za dużo chodzi, potem musi się położyć.
łazynga	włóczęga	Tyn moj chop to jest łazynga. Mój mąż to taka łazęga.
łobiesić	powiesić	Cza iś łobiesić fana we łoknie. Należy iść wywiesić flagę w oknie.
łobiod	obiad	Ło ftory bydzie łobiod? O której godzinie będzie obiad?
łoblyc sie	ubrać się	Juzaś niy mom sie w co łoblyc. Znowu nie mam się w co ubrać.
łoblyczynie	ubranie	A kajś to znod takie łobleczynie? A gdzie znalazłeś takie ubranie?
łobstoć	wytrzymać	Z tobom to ciynżko łobstoć. Trudno z tobą wytrzymać.
łobsztalować	zamówić	Łobsztaluj sie nowe szczewiki, te cza wyciepnonć. Zamów sobie nowe buty, te już są do wyrzucenia.
łogiyń	ogień	Dociep tam trocha dzewa do łognia. Dorzuć trochę drewna do ognia.
łojce	rodzice	Moi łojce nigdy ni gańby niy narobiyli. Moi rodzice nigdy nie przynieśli mi wstydu.
łoroz	nagle	Jechali my bankom a tu łoroz kontrola. Jechaliśmy tramwajem a tu nagle kontrola.
łorynżada	oranżada	Po wiela ta łorynżada? Ile kosztuje oranżada?
łosprawiać	rozmawiać	Łosprawiali my wczora ło twoi babie. Rozmawialiśmy wczoraj o twojej żonie.
łostawić	zostawić	Łostow mje w spokoju. Zostaw mnie w spokoju.
łostuda	awantura	Co sie trefiymy to łostuda. Ile razy się spotkamy, zawsze jest awantura.
łoszkrobiny	obierki	A łoszkrobiny żeś wyciep? Wyrzuciłeś obierki?
łoszkubiny	darcie pierza	Za tydziyń bydymy robić łoszkubiny. Za tydzień organizujemy darcie pierza.
łoświycić	zaświecić	Łoświyć lampa, bo ćma. Zapal lampę, bo ciemno.
łożryć sie	upić się	Ino mi sie tam w szynku niy łożryj. Tylko się nie upij w knajpie.

M

majs	kukurydza	Radzi jycie majs? Smakuje panu/pani kukurydza?
majzel	przecinak	Na coś to łostawioł majzel na fiśli? Dlaczego zostawiłeś przecinak na strychu?
malyrz	malarz	Dobry malyrz poradzi wartko wymaluwać srogo izba. Dobry malarz potrafi szybko pomalować duży pokój.
mandle	migdały	Dowo sie do zisty mandle abo niy? Czy do babki dodaje się migdały, czy nie?
mantel	płaszcz	Kupia sie nowy mantel na zima. Kupię sobie nowy płaszcz na zimę.
maras	błoto, brud	Na ty drodze to jes som maras! Na tej drodze jest wyłącznie błoto!
marasić	brudzić	Niy maraś mi sam w mojym kamerliku. Nie brudź mi w moim pokoju.
masara	duża mucha	Masary to furgajom yno bez lato. Duże muchy latają tylko latem.
masny	tłusty	Te kartofle to zrobiyli takie fest masne. Ziemniaki przygotowano takie mocno tłuste.
masorz	rzeźnik	Nasz masorz poradzi zrobić nolepsze krupnioki. Nasz rzeźnik przygotowuje najlepszą kaszankę.
maszka	kokardka	Jako maszka mosz rada: bioło abo zielono? Jaka wstążka ci się podoba: biała czy zielona?
maszket	smakołyk	Kup jakich maszkytów do bajtli. Kup chłopcom jakichś smakołyków.
maznonć	uderzyć	Ciśba boła tako, że ftoś go maznoł bez pysk i niy wiy fto. Był taki tłok, że ktoś uderzył go w twarz i nie wie kto.
merta	mirt	Fto mo merta na łogródku? Kto hoduje mirt na ogródku?
merynka	chusta na głowę w stroju ludowym	Spaczcie sie nowo merynka. Niech pani sobie kupi nową chustę.
meter	metr	Dejcie mi dzewniano lajsta, tako na meter dugo. Poproszę listwę drewnianą, metr długości.
miano	imię, nazwisko	Jakie to mocie miano? Jak się pan/pani nazywa?
miech	worek	A co tam mocie w miechu? Co pan tam ma w worku?
mierzić	denerwować	Moja baba to mje durś mierzi. Moja żona ciągle mnie denerwuje.
miesionc	miesiąc	Na pyndzyjo cza robić cołki miesionc. Na wypłatę trzeba pracować cały miesiąc.
miesionczek	księżyc	Ale dziś miesionczek gryfnie świyci. Ale księżyc dziś ładnie świeci.
mietła	miotła	Sam jes tela marasu, że cza iść po mietła. Tu jest tyle brudu, że trzeba pójść po miotłę.
miglanc	kombinator	Ś niego jes richtig miglanc. On jest prawdziwym kombinatorem.
migym	szybko	Wrocej sam yno migym. Wracaj tutaj tylko szybko.
miyso	mięso	Juzaś niy ma miysa na łobiod. Znowu nie ma mięsa na obiad.
mlyko	mleko	Kaj żeś łostawioła kana na mlyko? Gdzie zostawiłaś bańkę na mleko?
mobilniok	telefon komórkowy	Mobilniok noleży sie czimać we kabzie. Telefon trzeba przechowywać w kieszeni.
modry	niebieski	Kfiotki som rostomajte: jedne czerwone, inksze modre. Kwiatki są różne: jedne czerwone, inne niebieskie.
moplik	motorower	Niy łaź piechty, kup sie moplik. Nie chodź piechotą, kup sobie motorower.
mota	ćma	Do izby wleciała mota. Do pokoju wpadła ćma.
motek	młotek	Ślecioł mi motek jak żech robioł na dachu. Kiedy pracowałem na dachu spadł mi młotek.
mulorz	murarz	Moj chop robi za mulorza. Mój mąż pracuje jako murarz
muskla	mięsień	Chop musi mieć fest muskle. Mężczyzna powinien mieć dobrze rozwinięte mięśnie.
muterka	nakrętka	A kaj mosz muterka? A gdzie podziałeś nakrętkę?
myjtermas	metr krawiecki	Wiela to wom pani wyszło na tym myjtermasie. Ile pani wymierzyła tym metrem krawieckim?

Artykuł słownik śląsko-polski L – M pochodzi z serwisu Antryj: przedsionek dla tych, którzy chcą poznać Górny Śląsk.

słownik śląsko-polski I – K

Marc — Thu, 10 Nov 2022 16:56:31 +0000

I

inacyć	przekręcać	Co mu powiym to poradzi inacyć. Wszystko co mu powiem potrafi przekręcić.
Indianer	Indianin	Było cołki czerwony, jako Indianer. Był całkiem czerwony, jak Indianin.
inkszy	inny	Jak sie kupujesz szczewiki to sie kup inksze. Jeżeli chcesz kupić buty, kup inne.
istny	prawdziwy, właściwy	Fszyscy godali, że to jes istny miglanc. Wszyscy mówili, że to prawdziwy kombinator.
izba	pokój	W doma my mieli dwie izby, kuchnia i antryj. W domu mieliśmy dwa pokoje, kuchnię i przedpokój.
iże że	ponieważ	To jest taki podciep, iże tego niy idzie szczimać. To tak niegrzeczne dziecko, że już tego nie można wytrzymać.

J

ja	tak	U mje ja to jes ja, a niy to jes niy. U mnie tak znaczy tak, a nie to nie.
jakla	bluza	Seblyc sie ta jakla, bo ci bydzie gorko. Zdejmij bluzę, bo będzie ci gorąco.
jako	jak	Jako to żeś do mje pedzioł? Jak do mnie powiedziałeś?
jamrać	lamentować	Stoła na poszczotku izby i richtig jamrała. Stała na środku pokoju i naprawdę lamentowała.
japcok	wino jabłkowe	Japcok jes toni, ale jes niyzdrowy. Wino jabłkowe jest tanie, ale niezdrowe.
jo	ja	Nikt ci tego tak niy zrobi jak jo. Nikt ci tego nie zrobi tak jak ja.
jodło	jedzenie	Dobre jodło warzicie, pani. Dobrze pani gotuje.
juzaś	znowu	Juzaś mi sie portmanyj stracioł. Znów zgubiłam portmonetkę.

K

kabza	kieszeń	Dzisio mom połno w kabzi. Dziś mam pełną kieszeń.
kaj	gdzie	A kaj tam, co to godosz? A gdzie tam, co też opowiadasz?
kajś	gdzieś	Pojechoł kajś na dugo rajza i go niy ma. Wyjechał gdzieś w długą podróż i nie ma go.
kakauszala	łuska kakaowa	Bydziesz szoł nazot to kup kakauszale. Kiedy będziesz wracać, kup łuskę kakaową.
kalny	mętny	Tyn zelter coś mocie kalny. Ta woda mineralna jest jakaś mętna.
kamela	wielbłąd	Z tom pukeltaszom nosz bajtel wyglondo jak kamela. Z tym tornistrem nasz synek wygląda jak wielbłąd.
kamerlik	mały pokój	Za dziołcha to jo miała swój kamerlik. Jako młoda dziewczyna mieszkałam w małym pokoju.
kamrat	kolega	Być kamrat i dej co zakurzyć. Bądź kolegą i poczęstuj papierosem.
kana	bańka, pojemnik na płyn	Na woda cza mieć kana i na mlyko tak samo. Trzeba mieć pojemnik na wodę i na mleko też.
kapelonek	wikary	Jak żech szła do kościoła to żech trefioła kapelonka. Kiedy szłam do kościoła, spotkałam wikarego.
kapuca	kaptur	Jak jes srogi wiater to naciągej kapuca na gowa. Kiedy wieje mocny wiatr, naciągaj kaptur na głowę.
kara	taczki	Na bauplacu mo być kara. Na placu budowy powinny być taczki.
karasol	karuzela	Jak jest łotpust to bajtle radzi jeżdzom na karasolu. W czasie odpustu mali chłopcy chętnie jeżdżą na karuzeli.
karbitka	lampa karbidowa	Downi na grubie niy boło lampów na sztrom yno karbitki. Dawniej w kopalniach nie było lamp elektrycznych tylko karbidowe.
karlus	młodzieniec	Paczcie pani, tyn wasz synek to już jes gryfny karlus. Niech pani popatrzy, pani syn wyrósł na przystojnego młodzieńca.
karminadel	kotlet mielony	Karminadle robione w doma som lepsze jak kupne. Kotlety mielone przygotowywane w domu są lepsze od tych ze sklepu.
kastlik	pudełko	Cza mu spaczeć jaki kastlik na graczki. Trzeba mu zorganizować jakieś pudełko na zabawki.
kauguma	guma do żucia	Dej mi jedna kauguma, som mosz sztyry. Daj mi jedną gumę do żucia, sam masz cztery.
kepa	głowa	W fusbal idzie grać kepom tak samo. W piłce nożnej można grać także głową.
keta	łańcuch	Bes kety koło niy pojedzie. Bez łańcucha rower nie pojedzie.
kibel	wiadro	Downi kible były ze blachy a teroski som tak samo ze plastiku. Dawniej wiadra były blaszane a teraz są również z plastiku.
kichol	nos	Mo tako ryma, że go kichol boli. Ma taki katar, że aż go nos rozbolał.
kieca	spódnica	Jako gryfno modro kieca. Jaka ładna niebieska sukienka.
kiery	który	Kiery to wasz chop? Który z tych mężczyzn jest pani mężem?
kilać	łaskotać	Niy lubia jak mje kilosz. Nie lubię kiedy mnie łaskoczesz.
kista	skrzynka	Kup jako kista zeltra. Kup skrzynkę wody mineralnej.
kiszka	kwaśne mleko	Mom mlyko a kiszka tak samo. Mam mleko i kwaśne mleko także.
klachać	plotkować	Ida sie poklachać. Idę sobie poplotkować.
klajt	sukienka	Juzaś mosz pomaraszony klajt. Znowu ubrudziłaś sukienkę.
klamor	grat	Na fiśli to opa czimie same klamory. Na strychu dziadek trzyma same graty.
klapsznita	kanapka	Zrób mi jako klapsznita do roboty. Przygotuj mi jakąś kanapkę do pracy.
klawiyr	pianino, fortepian	Łod ni synek poradzi grać na klawiyrze. Jej syn potrafi grać na pianinie.
klepoki	bilon	Mom w kabzi same klepoki. W kieszeni mam sam bilon.
klipa	niezdara	Taki srogi karlus a tako klipa. Taki duży młodzieniec, a taki niezdarny.
kloper	trzepaczka do dywanów	Kaj sie stracioł nasz kloper? Gdzie się podziała nasza trzepaczka do dywanów?
klopsztanga	trzepak	Nasza cera juzaś klacho kole klopsztangi. Nasza córka znowu plotkuje przy trzepaku.
klosztor	klasztor	Downi to klosztory boły fszyndzie. Dawniej wszędzie były klasztory.
klosztorno	zakonnica	Nasza oma łoblyko sie jak jako klosztorno. Nasza babcia ubiera się jak zakonnica.
klotka	winda zjazdowa w kopalni	Bele sie klotka niy urwała. Najważniejsze, żeby nie urwała się winda zjazdowa.
klupać	stukać	Zobejrz fto tam klupie do dźwiyrzy. Sprawdź kto tam puka do drzwi.
knefel	guzik	Wiela to mosz knefli przy jakli? Ile masz guzików w bluzie?
kocher	podgrzewacz elektryczny	Jak niy ma pieca, dobry i kocher. Kiedy nie ma pieca dobry i podgrzewacz elektryczny.
kofer	waliza	Kaj to ciśniesz z tym kofrym? Dokąd idziesz z tą walizą?
kokot	kogut	Kokot tak samo musi mieć futer. Również kogut potrzebuje karmy.
kokotek	kran	Kokotek łodkryncony a woda niy leci. Kran odkręcony, a woda nie leci.
kole	obok	Kole gruby boła srogo hołda. Obok kopalni była duża hałda.
kołkastla	węglarka	A kołkastla juzaś pusto! A węglarka znów pusta!
koło	rower	Na kole to jo gzuł yno za bajtla. Na rowerze pędziłem tylko jako mały chłopiec.
kołocz	ciasto	Mocie pani jaki kołocz? Czy jest w sprzedaży jakieś ciasto?
kołoczek	drożdżówka	Jak żeś jes godny co zjydz co, choby kołoczek. Jeżeli jesteś głodny to coś zjedz, chociażby drożdżówkę.
konsek	kawałek	Dejcie mi pani wusztu, yno mały konsek. Poproszę o kiełbasę, ale mały kawałek.
kopidoł	grabarz	Chyć sie jaki roboty, choby za kopidoła. Znajdź jakąś pracę, na przykład zostań grabarzem.
kopla	sprzączka przy pasie	Jak sie kopla popsuje to ci ślecom galoty. Jeżeli zepsuje się sprzączka przy pasie, spadną ci spodnie.
kopruch	komar	Fto sam napuścioł tela kopruchów? Kto tutaj wpuścił tyle komarów?
kragiel	kołnierz	Łozepni sie kragiel. Rozepnij sobie kołnierz.
krajzyga	piła tarczowa	Kamrat mi sprzedoł mocno krajzyga. Kolega sprzedał mi mocną piłę tarczową.
krauza	słoik	Te czi krauzy som do omy. Te trzy słoiki są dla babci.
krawatka	krawat	Gryfny chop to i krawatka gryfno musi mieć. Przystojny mężczyzna musi mieć ładny krawat.
krepel	pączek	Wiela krepli byś to chciała? Ile chcesz pączków?
kroć	kroić	Kroć chlyp tak samo cza umieć. Także kroić chleb trzeba umieć.
krojc	trefl (w kartach)	Niy chcom do mje prziść te krojce. Nie mogę się doczekać trefli.
kromflek	obcas	Idź prosto, bo sie połomiesz kromfleki. Idź prosto, bo połamiesz sobie obcasy.
kroszonka	pisanka	Gryfne mocie te kroszonki. Ładne ma pani pisanki.
krupniok	kaszanka	Do mje krupniok to jes nolepsze jodło. Kaszanka to dla mnie najlepsza potrawa.
krupy	kasza	We zupie dziś bydom krupy abo nudle? Dziś w zupie będzie kasza czy makaron?
kryka	laska	Opa łazi pod krykom. Dziadek chodzi o lasce.
krzok	krzak	Jechoł na kole i wjechoł we krzoki. Jechał na rowerze i wjechał w krzaki.
ksiynżoszek	ksiądz	Nosz ksiunżoszek poradzi godać durś czi godziny. Nasz ksiądz potrafi mówić przez trzy godziny bez przerwy.
kucać	kaszleć	Moj chop mo ryma i kuco. Mój mąż ma katar i kaszle.
kukać	zaglądać, zerkać	Kukoł na mje cołki czos. Cały czas na mnie patrzył.
kukowka	kukułka	Słyszołech dziś kukowka pod lasym. Słyszałem dzisiaj kukułkę pod lasem.
kupny	kupiony (w odróżnieniu od domowego)	Downi fszysko robiyli w doma a dzisio chcom mieć yno kupne. Kiedyś wszystko wyrabiano w domu, dziś każdy chce mieć takie ze sklepu.
kurzić	palić papierosy	Jo niy wiedzioł, że ty kurzisz. Nie wiedziałem, że palisz papierosy.
kurzok	palacz	Taki kurzok by sie móg kupić fojercok. Taki palacz mógłby sobie kupić zapalniczkę.
kusik	całus	Dej kusika. Pocałuj mnie.
kust	wyżywienie	Za cały kust musioł styknonć chlyb i woda. Za całe wyżywienie musiał wystarczyć chleb i woda.
kwarytka	ćwiartka	Dejcie mi kwarytka mlyka. Poproszę ćwierć litra mleka.
kwolić	chwalić	Jak cie niy kwolom, kwol sie som. Kiedy cię nikt nie chwali, pochwal się sam.
kyjza	ser	Oma poradzi zrobić kyjza z mlyka. Babcia potrafi zrobić ser z mleka.

Artykuł słownik śląsko-polski I – K pochodzi z serwisu Antryj: przedsionek dla tych, którzy chcą poznać Górny Śląsk.

słownik śląsko-polski F – H

Marc — Thu, 10 Nov 2022 16:03:25 +0000

F

fajer	święto	Na Barbórka jes nojwiynkszy fajer. Największe święto to Barbórka.
fajla	pilnik	Niy czaskej motkiym yno nojprzód sie do tego weź fajla. Nie uderzaj młotkiem, weź najpierw pilnik.
fajrant	zakończenie dnia pracy	Fajrant bydzie dopiyro za sztyry godziny. Koniec pracy nastąpi dopiero za cztery godziny.
familio	rodzina	Kożdo familio mo swoigo elwra. W każdej rodzinie jest jakiś obibok.
familok	dom wielorodzinny	Familoki stojom jedyn kole drugigo. Domy wielorodzinne stoją jeden obok drugiego.
fana	flaga	Wejrzi sie na ta fana. Spójrz na tę flagę.
fandzolić	mówić od rzeczy	Moj chop niykiedy fanzoli. Mój mąż czasem mówi od rzeczy.
fara	probostwo	Na fara to cza iś prosto. Żeby dojść do probostwa trzeba iść prosto.
farorz	proboszcz	Farorz dugo dziś siedzioł we suchatelnicy. Ksiądz proboszcz długo dziś siedział w konfesjonale.
fater	ojciec	Fater durś łazi we hucie. Ojciec ciągle chodzi w kapeluszu.
fecht	żebranie	Jak tak dali pódzie to ida na fecht. Jak tak dalej pójdzie będę musiał żebrać.
fedra	sprężyna	We tym starym zygorze szczelyła fedra. W tym starym zegarze pękła sprężyna.
fedrować	wydobywać węgiel	Moj chop cołkie życie fedrówoł. Mój mąż przez całe życie wydobywał węgiel.
fertig	gotowe	Jeszcze łobleka szczefiki i byda fertig. Jeszcze tylko założę buty i będę gotowy.
feryje	ferie, wakacje	Jeszcze dwa tydnie i bydom feryje. Jeszcze dwa tygodnie i będą wakacje.
fest	mocno	Cza sam dać dobry klyj coby fest czimało. Należy dać tutaj dobry klej, żeby mocno trzymało.
fet	tłuszcz	Zrob łobiod, ale niy dowej za dużo fetu. Przygotuj obiad, ale nie dawaj za dużo tłuszczu.
fiber	gorączka	Dwa tydnie mie czimie tyn fiber. Mam gorączkę od dwóch tygodni.
fibermas	termometr	Bajtle zaś poczaskały fibermas. Dzieci znów potłukły termometr.
ficować	cerować	Teroski już żodyn fuzekli niy ficuje. Teraz już nikt nie ceruje skarpet.
filok	wieczne pióro	Łon to szrajbuwoł filokiym jak jaki grof. On pisał wiecznym piórem jak jakiś arystokrata.
fimel	postrzeleniec	Loto po mieście jak jaki fimel. Biega po mieście jak postrzeleniec.
fiśla	strych	Stare graty oma kozała wyniyś na fiśla. Stare sprzęty babcia kazała wynieść na strych.
flaszka	butelka	Dejcie mi czi flaszki zeltra. Poproszę o trzy butelki wody mineralnej.
flek	plama	Łobloła sie bonkawom i teroski mo flek na szczewiku. Oblała się kawą i teraz ma plamę na bucie.
fliger	samolot	Abo pojadymy banom, abo polecymy fligrym. Albo pojedziemy pociągiem, ale polecimy samolotem.
flompa	niechlujna kobieta	Łoblycz sie do porządku, bo bydziesz wyglądać jak jako flompa. Ubierz się porządnie, bo inaczej będziesz wyglądać jak kobieta niechlujna.
fojera	ognisko	Na jesiyń zrobiymy na placu fojera. Jesienią rozpalimy na podwórku ognisko.
fojercok	zapalniczka	Jak fto kurzy cygaryty to mo ze sobom fojercok. Jeśli ktoś pali papierosy, ma ze sobą zapalniczkę.
fojermon	strażak	Po drodze jechali fojermony swoim autym. Drogą jechali strażacy swoim wozem.
fojerwera	straż pożarna	Robota we fojerwerze to jes dobry fach. Praca w straży pożarnej to dobry zawód.
folgować	traktować łagodnie, pobłażać	Niy rób tyla larma i pofolguj nom trocha. Nie krzycz tak i potraktuj nas łagodnie.
font	pół kilo	Dejcie mi font krupnioków. Poproszę o pół kilo kaszanki.
forhangi	zasłonki w oknie	Downo to mocie te modre forchangi? Czy od dawna ma pan/pani te niebieskie zasłonki?
forsztelować	wyobrażać sobie	Forszteluj sie: łon na to nic niy pedzioł! Wyobraź sobie, że on na to nic nie powiedział.
frela	panna	Z ni to już jest prawdziwo frela. Ona jest już prawdziwą panną.
fróp	korek	Na co ci ta flaszka jak niy mosz fropa? Po co ci ta butelka skoro nie masz korka?
fto	kto	Fto to widzioł? Kto to widział?
fulać	opowiadać głupstwa	Lubia ś niymi łosprawiać, bo łoni niy fulajom. Lubię z nimi rozmawiać, bo nie opowiadają głupot.
fura	furmanka	Downi wągle woziyli yno furami. Dawniej węgiel wożono wyłącznie furmankami.
furgać	latać	Gynś poradzi lotać jak jes dziko. Gęsi potrafią latać, ale tylko dzikie.
furt	daleko	Tak się znaloz furt łot swoi chałupy. W ten sposób znalazł się daleko od domu.
fusbal	piłka nożna	Do fusbalu niy cza epnego stadionu, styknie trocha placu pod lasym. Do gry w piłkę nożną nie trzeba wielkiego stadionu, wystarczy nieco miejsca pod lasem.
futrować	karmić	Jak sie mo gadzina to jom cza roz dziynnie futrować. Gdy posiada się zwierzęta gospodarskie, należy je karmić raz dziennie.
fuzekla	skarpeta	Bajtle rade lotajom po dylinie we samych fuzeklach. Dzieci lubią biegać po podłodze w samych tylko skarpetach.

G

gadzina	zwierzęta gospodarskie	Gadzinie cza dać pozrić, coby niy lotała godno. Zwierzętom gospodarskim trzeba dać jeść, by nie biegały głodne.
galert	galareta	Na sobota zrobia moi familii galert ze kury. W sobotę przygotuję dla mojej rodziny galaretę z kury.
galoty	spodnie	Jak skokoł bez pot to sie potargoł galoty. Kiedy przeskakiwał przez płot, podarł sobie spodnie.
ganc	całkowicie	To jes gac jedno. To jest całkowicie wszystko jedno.
gańba	wstyd	Niy rób mi sam gańby przi ludziach. Nie przynoś mi wstydu przy ludziach.
gardina	firana	Jak mosz lokno to sie musisz kupić gardiny. Skoro masz okno, musisz kupić firany.
gardinsztanga	karnisz	Cza wymiynić staro gardinsztanga na nowo. Należy wmienić stary karnisz na nowy.
geburstak	urodziny	Ftory to już wasz geburstak? Które to już pana/pani urodziny?
geltag	wypłata	Lepszy mały geltag niż żodyn. Lepsza wypłata mała, niż żadna.
gelynder	poręcz	Czim sie gelyndra to niy ślecisz ze słodów. Trzymaj się poręczy, wtedy nie zlecisz ze schodów.
gepek	bagażnik w rowerze	Tyn nec to sie weź na gepek. Połóż lepiej siatkę na bagażniku rowerowym.
gerować	fermentować	Japka na wino muszom nojprzód gerować. Jabłka, z których będzie wino muszą najpierw sfermentować.
gibel	poddasze	Fciep te stare graty na gibel. Wrzuć stare sprzęty na poddasze.
gibko	szybko	Bier sie za robota yno gibko. Bierz się do pracy tylko szybko.
gipsdeka	sufit	Niy fszyskie malujom gipsdeka na bioło. Nie wszyscy malują sufit na kolor biały.
giskana	podlewaczka	Ta giskana jes połno abo próżno? Ta podlewaczka jest napełniona czy pusta?
gizd	łobuz	Rostomajte gizdy łażom po cołkim mieście. Po całym mieście chodzą różne łobuzy.
glaca	łysina	Jak mosz glaca niy musisz mieć grzebiynia. Skoro masz łysinę, nie potrzebujesz grzebienia.
glajzy	szyny	Bez glajzów banka niy pojedzie. Bez szyn tramwaj nie pojedzie.
glancować	polerować, czyścić	Prziszoł twój szac w glancowanych szczewikach. Przyszedł twój narzeczony w wypolerowanych butach.
glazyjki	rękawiczki ze skóry	Sam sprzedowajom glazyjki na zima. Tutaj sprzedają skórzane rękawiczki na zimę.
godać	mówić	Poradzisz godać po ślonsku? Potrafisz mówić po śląsku?
godka	mowa, język	Niy znom ty godki. Nie znam tego języka.
golac	fryzjer	Łaża do golaca kożdy miesionc. Chodzę do fryzjera co miesiąc.
gorczek	garnuszek	Łostow mi trocha zupy we gorczku. Zostaw mi trochę zupy w garnuszku.
gorki	gorący	Te kartofle som richtig gorkie. Te ziemniaki są naprawdę gorące.
gorol	nie Ślązak	Gorol niy rozumiy śląski godki. Nie Ślązak nie rozumie śląskiej gwary.
gorszyć sie	obrażać się, gniewać	Już sie na mje niy gorsz. Nie gniewaj się już na mnie.
gorzoła	wódka	Na geburstagu może być gorzoła, bele niy za wiela. Na urodzinach może być wódka, byle nie za dużo.
gościna	przyjęcie	Na geburstag cza zrobić gościna. Skoro są urodziny, powinniśmy zrobić przyjęcie
graczki	zabawki	Bo zabiera graczki i póda do dom! Bo zabiorę zabawki i pójdę do domu!
grin	pik (w kartach)	Coś mi dzisio włażom same griny. Jakoś dziś dostaję tylko piki.
grincojg	warzywa	Grincojg musi być do kożdego łobiadu. Warzywa powinny być w każdym obiedzie.
grof	hrabia, arystokrata	Coś sie tak wysztigluwoł jak jaki grof! Co się tak wystroiłeś jak arystokrata?
gruba	kopalnia	W naszy familii zowżdy ftoś robioł na grubie. W naszej rodzinie zawsze ktoś pracował na kopalni.
gryfcok	strojniś, elegant	Pacz co za gryfcok tam stoi przy borsztajnie. Popatrz jaki elegant stoi przy krawężniku.
gryfny	ładny	We łogrodzie momy richtig gryfne kwiotki. W ogrodzie mamy naprawdę ładne kwiatki.
gulik	kratka ściekowa kanalizacji	Wczora dwa złote wpadło mi do gulika. Wczoraj dwa złote wpadły mi do kratki ściekowej.
gupi	człowiek głupi	Niy kożdy musi być mondry, ale tyż niy powiniyn być łod razu gupi. Nie każdy musi być mądry, ale też nie powinien być głupcem.
gupielok	głupek	Niy skokej to dylinie jak gupielok. Nie skacz po podłodze jak głupek.
gybis	sztuczna szczęka	Opa niy mo swoich zymbów yno gybis. Dziadek nie ma własnych zębów tylko sztuczną szczękę.
gymba	usta, twarz	Gymba aż ji sie śmioła. Twarz aż jej się śmiała.
gynsi pympek	stokrotka	Nazbiyrej swoi lipście chocio gynsi pympków. Nazbieraj dla swojej narzeczonej chociaż stokrotek.
gypek	bagażnik rowerowy	Lepi mjeć gypek przi kole, jak niy mieć. Lepiej mieć w rowerze bagażnik, niż go nie mieć.
gyszynk	prezent	Geburstak jes dobry, bo sie dostowo gryfne geszynki. Urodziny są dobre, bo wtedy dostaje się ładne prezenty.
gywera	karabin	Kożdy wojok mo mieć swoja gywera. Każdy żołnierz powinien mieć swój karabin.
gzuć	pędzić	Widzieli go gzuć na kole kole banhofu. Widziano go jak pędził na rowerze obok dworca.

H

hadra	szmata	Mocie to w doma jakie stare hadry? Czy ma pan w domu jakieś stare szmaty?
haja	awantura	Jak sie baba wnerwi to poradzi zrobić srogo haja. Gdy kobieta się zdenerwuje może zrobić wielką awanturę.
hajcować	palić w piecu	Bez zima cza fest hajcować. Zimą trzeba mocno palić w piecu.
hajer	górnik	Hajera to kożdy jedyn szanuje. Górnika wszyscy szanują.
halba	pół	Styknie jedna halba. Wystarczy pół litra (wódki).
halbki	półbuty	Wczora sam prziszoł we nowych halbkach. Wczoraj pojawił się tutaj w nowych półbutach.
halter	sprzączka	Spacz sie jaki halter. Załatw sobie jakąś sprzączkę.
hałskyjza	ser domowy	Downi to sie robiyło w doma hałskyjza. Kiedyś wyrabiano ser domowy w domach.
hantuch	ręcznik	Idź do waszkuchnie i prziniyś sam hańtuch. Idź do pralni i przynieś tutaj ręcznik.
hasie	popiół	Noleży sie wyniyś hasie ze pieca. Trzeba usunąć popiół z pieca.
hasiok	śmietnik	To niy jes futer do ludzi yno do hasioka. To jedzenie nie nadaje się dla ludzi tylko do śmietnika.
haszpa	agrafka	Bez ta haszpa mom teroski bolok. Z powodu tej agrafki mam teraz bolące miejsce.
hazok	zając	Hazok bez zima to wiela niy loto. Zimą zające nie biegają zbyt wiele.
heft	zeszyt	Niy mosz kaj szrajbuwać to sie kup jaki heft. Jeżeli nie masz w czym pisać, kup sobie jakiś zeszyt.
heklować	szydełkować	Baby rade heklujom. Kobiety lubią szydełkować.
heksa	czarownica	Wejrzała na mje jak jako heksa. Spojrzała na mnie jak jakaś czarownica.
herc	kier (w kartach)	Mioł same herce, besto wygroł cołki szpil. Miał w kartach same kiery i dlatego wygrał rozdanie.
hercklekoty	choroba serca, przyśpieszone bicie serca	Jak cie widza to mom hercklekoty. Kiedy cię widzę serce mi bije w przyśpieszonym tempie.
hereszt	więzienie, areszt	We hereszcie idzie abo siedzieć, abo robić za wachtyrza. W więzieniu można albo siedzieć, albo pracować jako strażnik.
hica	upał	Wola hica bez lato jak mroz bez zima. Wolę upał latem niż mróz zimą.
hołda	hałda	Kożdo gruba musi mieć swoja hołda. Każda kopalnia musi mieć swoją hałdę.
hołzyntregi	szelki	Galoty ci niy ślecom, jak sie łobleczesz hołzyntregi. Spodnie ci nie spadną, jeżeli założysz sobie szelki.
hut	kapelusz	Bez niedziela cza mieć hut. W niedzielę należy chodzić w kapeluszu.
hyngiel	uchwyt	Jak mosz hyngiel to sie go czim. Skoro masz uchwyt to trzymaj się go.

Artykuł słownik śląsko-polski F – H pochodzi z serwisu Antryj: przedsionek dla tych, którzy chcą poznać Górny Śląsk.

słownik śląsko-polski Ć – E

Marc — Thu, 10 Nov 2022 15:41:46 +0000

Ć

ćma	ciemność	Bez noc niy ma żodnego słońca yno sama ćma. W nocy nie ma słońca, jedynie ciemność.
ćwikła	burak	Niy moga warzić łobiadu, bo we naszym sklepie biy boło ćwikły. Nie mogę gotować obiadu, bo w naszym sklepie nie było buraków.

D

darymny	beznadziejny	Godać do ciebie to jes darymno godka. Mówienie do ciebie jest beznadziejne (nie ma sensu).
deka	koc	Legni sie pod dekom. Położ się pod kołdrą.
dekiel	pokrywa, wieczko	Symni sie dekiel z ty biksy to zobejrzisz co jes we poszczotku. Zdejmij pokrywę z puszki, wtedy zobaczysz co jest w środku.
diderdasować	mówić po niemiecku (żartobliwie)	Stoli tam i sie diderdasuwali. Stali tam i rozmawiali po niemiecku.
dings	drobny element	Kożdo maszyna mo taki dings, ftory może wylecieć. Każda maszyna ma taki drobny element, który może wylecieć.
doczkej	poczekaj	Doczkej na oma, łona ci fszysko powiy. Poczekaj na babcię, ona ci wszystko powie.
drach	latawiec	Za bajta my robiyli drachy. Jako dzieci robiliśmy latawce.
drapko	szybko	Pódź sam, ino drabko. Podejdź tutaj, tylko szybko.
dudlik	kok	Kupia sie nowe szaty, zrobia sie dudlik i zaś byda gryfno. Kupię sobie nową sukienkę, zrobię kok i znów będę piękna.
dugi	długi	Znom chopa, co mo pieronym dugi kichol. Znam człowieka, który ma wyjątkowo długi nos.
duldać	pić	Dudloł tyn zelter aże cały wydudloł. Pił tę wodę mineralną aż całą wypił.
durś	ciągle	Bez lato durś mi sie chce pić. Latem ciągle chce mi się pić.
dychać	odpoczywać, oddychać	Dychni sie, niy rób w kółko. Odpocznij sobie, nie pracuj bez przerwy.
dycki	zawsze	Opa dycki jeździoł cugiym. Dziadek zawsze podróżował pociągiem.
dyć	przecież	Dyć to normalne cygaństwo. Przecież to zwykłe kłamstwo.
dykcjonorz	słownik	Jak niy znosz jakigo słowa to sie podziwej na dykcjonorz. Jeśli nie znasz jakiegoś słowa, zajrzyj do słownika.
dylina	podłoga	Pomyj dyliny w chałpie, bo som już czorne. Umyj w domu podłogi, bo są już zabrudzone.
dynga	tęcza	Po połedniu widzieli my na polu dynga. Po południu na polu wiedzieliśmy tęczę.
dziołcha	dziewczyna	Jak niy wiysz jak sie łoblyc, pogodej z jakom dziołchom. Jeśli nie wiesz jak się ubrać, spytaj o to jakiejś dziewczyny.
dzisio	dziś	Dzisio jes szczoda. Dziś mamy środę.
dziubek	pocalunek	Dej mi dziubka i niy godej tela. Pocałuj mnie i nie mów tyle.
dziwać sie	przyglądać się	Podziwej sie jako srogo chałpa. Popatrz jaki duży dom.
dziyndzioł	dzięcioł, człowiek głupi	Godosz jak richtig dziyndzioł. Mówisz jak gdybyś był człowiekiem głupim.
dziynki	dziękuję	Dziyki ci za gyszynk. Dziękuję ci za prezent.
dźwignonć	podnieść	Ciynszko sie dźwignąć z leżanki. Trudno się podnieść z tapczana.
dźwiyrza	drzwi	Pódziecie prosto i wleziecie we czecie dźwiyrza po lewy stronie. Pójdzie pan/pani prosto i wejdzie do trzecich drzwi po lewej stronie.
dżyzga	drzazga	Dżyzga wlazła mi pod pazur. Mam drzazgę pod paznokciem.

E

eka	narożnik budynku, kąt w pomieszczeniu	Sam mosz siedym metrów: łod eki do eki. Tutaj jest siedem metrów od narożnika do narożnika.
elefant	słoń	Elefanty i afy żyjom we Afryce. Słonie i małpy żyją w Afryce.
eli	czy	Mosz eli jaki fojercok? Masz zapalniczkę?
elwer	bezrobotny, obibok	Jak sie bydziesz wydować to pacz coby to niy boł jaki elwer. Kiedy będziesz wychodzić za mąż zadbaj, by nie był to jakiś obibok.
epny	ogromny	Zaro za Katowicami jes epno hołda. Niedaleko od Katowic znajduje się ogromna hałda.
erbnonć	dostać, odziedziczyć	Po kiymś to erbnoł ta gupio godka? Po kim odziedziczyłeś takie głupie gadanie?

Artykuł słownik śląsko-polski Ć – E pochodzi z serwisu Antryj: przedsionek dla tych, którzy chcą poznać Górny Śląsk.

słownik śląsko-polski A – C

Marc — Thu, 10 Nov 2022 14:36:09 +0000

A

abcalunek	dług, kredyt, spłata	Weznymy tyn byfyj na abcalunek. Kupimy ten kredens na raty.
abcybilder	nalepka	Wejrzi sie na abcyninder. Spójrz na nalepkę.
abfal	śmieć, błąd	Podziwej sie sam: som abfal. Popatrz tutaj – same śmieci.
abo	albo	Abo idziesz, abo sam stój. Albo chodź, albo tutaj zostań.
abzac	obcas	Abzac mi sie złomoł. Złamałam obcas.
achtlik	ósma część czegoś	Coś to wypioł? Ani achtlik. Dlaczego tak mało wypiłeś, to nawet nie jedna ósma litra.
afa	małpa	Niy skokej choby afa. Przestań skakać jak małpa.
ajlauf	lane kluski	Bydzie ajlauf na łobiod. Na obiad mamy lane kluski.
ajmer	wiadro	Postow tyn ajmer na dylinie. Postaw wiadro na podłodze.
ajnfart	brama, wejście	Łostwórz ajnfart, bo byda jechoł na kole. Otwórz bramę, bo chcę wyjechać na rowerze.
ajzynblat	brzeszczot	Kup ze czi nowe ajzynblaty. Kup trzy nowe brzeszczoty.
akuratny	odpowiedni	Tyn ancug bydzie akuratny. Ten garnitur będzie odpowiedni.
amajza	mrówka	Amajza wlazła na kwiotek. Mrówka weszła na kwiatek.
ancla	kawalerka lub małe pomieszczenie	W ty jego ancli niy ma placu. W jego kawalerce brakuje miejsca.
ancug	garnitur	Widzieli go iś we ancugu. Był widziany jak szedł w garniturze.
ansztalt	zakład pracy	Sam jes mój anszalt. Oto mój zakład pracy.
antryj	przedpokój	Łostow szczewiki we antryju. Pozostaw obuwie w przedpokoju.
ańfachowy	nieodpowiedni	Tyn binder to mosz richtig ańfachowy. Twój krawat jest bardzo nieodpowiedni.
apluzina	pomarańcza	Zjydz co, choby apluzina. Zjedz coś, przynajmniej pomarańczę.
aprikołza	morela	Byś mogła kupić trocha aprikołzów. Mogłabyś kupić nieco moreli.
apsztyfikan	zalotnik	Prziszoł tyn twój apsztyfikant. Pojawił się twój zalotnik.
arbajtancug	ubranie robocze	Wypier mi tyn stary arbajtancug. Wypierz mi stare ubranie robocze.
asić sie	chwalić się	Niy ma sie co tyla asić. Nie ma co chwalić za bardzo.
asta	gałąź	Podziwej sie – tela latoś jabłków, co asta sie złomała. Popatrz, w tym roku jest tyle jabłek, że gałąź złamała się.
aszynbecher	popielniczka	Wyciep no ze aszymbechra, bo tam jest połno. Wyrzuć zawartość popielniczki, bo jest pełna.
aus	aut (w sporcie)	Bal wylecioł na aus. Piłka znalazła się na aucie.
ausgus	zlewozmywak	Wciep szolki do ausgusa, bo som czorne Połóż szklanki w zlewozmywaku, bo są brudne.
ausztojer	wiano	Łona miała srogi ausztojer. Miała bogate wiano.

B

badyhouzy	kąpielówki	Łoblycz sie badyhouzy. Załóż kąpielówki
bajs	kęs	Dej mi yno jedyn bajs ze twoi sznity. Daj mi tylko jeden kęs twojej kanapki.
bajtel	chłopiec	Za bajta jo boł rubszy jak teroski. Jako dziecko byłem grubszy niż teraz.
bakpulwer	proszek do pieczenia	Idź do sklepu, bo niy mom bakpulweru. Idź do sklepu, bo nie mam proszku do pieczenia.
bal	piłka do gry	Kaj zaś jes mój bal? Gdzie podziała się moja piłka?
bamber	rolnik, gospodarz	Teroski bambry majom wiela roboty. Obecnie rolnicy mają dużo pracy.
bamoncić	mieszać w głowie	Niy bamonć mje! Nie mieszaj mi w głowie!
bana	kolej	Na banie to jes blank dobro robota. Praca na kolei jest całkiem dobra.
banhof	dworzec kolejowy	Kaj sam u wos jes banhof? Gdzie w tym mieście jest dworzec kolejowy?
bania	dynia	Moga wypić kompot z banie. Mogę się napić kompotu z dyni.
banka	tramwaj	Banka chnet przijedzie. Tramwaj nadjedzie wkrótce.
bas	brzuch	Tela żeś jod, że mosz srogi bas. Jadłeś tak dużo, że masz duży brzuch.
batki	majtki	Pod galotami sie nosi batki. Pod spodniami nosimy majtki.
bebok	straszydło	Wyglondosz jak jaki bebok. Wyglądasz jak jakieś straszydło.
beretka	beret	Mosz mieć na gowie choby beretka bez zima. Zimą powinieneś mieć na głowie chociaż beret.
berg	skała, kamień	Idzie sie piznonć ło tyn berg na placu. O kamień na podwórku można się uderzyć.
bery	bajki, bzdury	Bery mi sam godosz. Opowiadasz bajki.
beszong	nasyp kolejowy	Na beszongu rosła trowa. Na kolejowym nasypie rosła trawa.
bezto	dlatego, że	Jes noc, bezto momy ćma. Jest noc, dlatego jest ciemno.
bezuch	odwiedziny	We szczoda mom bezuch. W środę będę miał odwiedziny.
bier	zabierz	Bier tyn nec i leć do sklepu. Zabierz siatkę i biegnij do sklepu.
byfyj	kredens	Tolyrze sie czimie we byfyju. Talerze trzymamy w kredensie.
bigel	wieszak na ubrania	Tako chudo, że wyglondo jak bigel. Jest taka chuda, że wygląda jak wieszak na ubrania.
biglować	prasować	Mom wiela biglowania dzisioj. Mam dziś dużo prasowania.
biksa	puszka	Skryj te szkloki do biksy. Schowaj landrynki do puszki.
bina	pszczoła	Biny lecom do kwiotków. Pszczoły lecą do kwiatków.
binder	krawat	Łoblycz sie binder, bydziesz gryfniejszy. Załóż krawat, będziesz ładniejszy.
bioły	biały	Bioły jak śniyg. Biały jak śnieg.
biza	kant w spodniach	Bigluj tak, coby boły bizy. Prasuj tak, żeby uzyskać kanty w spodniach.
blajsztift	ołówek	Szkrajbuj blajsztiftym, bydzie leko zgumować. Pisz ołówkiem, wtedy będzie łatwo to zetrzeć.
blamować się	ośmieszać się, kompromitować	Niy blamuj sie chopie. Nie ośmieszaj się człowieku.
blank	całkowicie	Tak sie umarasioł, że boł blank czorny. Tak się ubrudził, że był cały brudny.
blaza	odcisk, bąbel	Łod kilofa mom blazy. Od kilofa zrobiły mi się odciski.
blizablajfer	piorunochron	Na chałpie cza mieć blizablajfer. Na domu powinien być piorunochron.
blumkol	kalafior	Mocie we sklepie blumkol? Czy w sklepie jest kalafior?
blynduwać	świecić w oczy	Ber te żdżadło, bo mi blyndujesz. Zabierz to lusterko, bo mi świecisz w oczy.
bojtlik	torebka	Kajś poszła z bojtlikiym. Wyszła gdzieś z torebką.
bolok	siniak, bolące miejsce	Jak sie pizniesz to mosz bolok. Gdy się uderzysz, masz siniaka.
bombon	cukierek	Bajtle rade jedzom bombony. Dzieci chętnie jedzą cukierki.
bonkawa	kawa naturalna	Jak śniodosz to sie napij bonkawy. Pij kawę do śniadania.
borg	kredyt	Auto to cza kupić na borg. Samochód należy kupić na kredyt.
borok	nieudacznik, biedak	Juzaś tyn borok siedzi we robocie. Ten biedak znów jest w pracy.
borszatajn	krawężnik	Niy wyłaź za borsztajn. Nie wychodź poza krawężnik.
brateringi	śledzie opiekane	Mom smak na brateringi. Zjadlbym śledzia opiekanego.
bratkartofle	smażone ziemniaki	Dzisio na łobiod som bratkartofle. Dziś na obiad mamy smażone ziemniaki.
brauza	napój musujący, oranżada, woda mineralna	Cołki dziyń boło tak gorko, co żech wypioł kista brauzy. Przez cały dzień było tak gorąco, że wypiłem skrzynkę wody mineralnej.
brecha	łom	Do ty roboty mosz mieć brecha. Do tej pracy potrzebujesz łomu.
brif	list, pismo	Czekom na brif łot bracika. Czekam na list od brata.
brifkastla	skrzynka na listy	Kupcie sie nowo brifkastla, bo staro sie zatła. Powinniście kupić nową skrzynkę na listy, bo stara się zacięła.
briftasza	portfel	Nowo mocie ta briftasza? Pana portfel jest nowy?
bryle	okulary	Do auta mom mieć bryle. W samochodzie powinienem założyć okulary.
bryna	wódka, denaturat	Bryna niy jes zdrowo. Wódka jest niezdrowa.
buchty	kluski na parze	Rod jym buchty. Lubię kluski na parze.
bulić	burzyć	Tyn stary mur byście musieli wybulić. Ten stary mur powinien pan zburzyć.
byamter	urzędnik	Łod ni chop jes za byamtra. Jej mąż jest urzędnikiem.
bysztek	sztućce	My sie kupiyli blank nowy bysztek. Kupiliśmy całkiem nowe sztućce.

C

cajtong	gazeta	Jak bydziesz szoł nazot, kup cajtong. Kiedy będziesz wracał, kup gazetę.
cera	córka	Za kogo to sie wasza cera wydała? Za kogo wyszła pana/pani córka?
cesta	droga	Szoł cestom łod jedny łosady do drugi. Szedł drogą od jednej osady do drugiej.
chaberfloki	płatki owsiane	Chaberfloki to som dobre do bajtli. Płatki owsiane dobre są dla dzieci.
chachor	pijak	Coby z ciebie niy boł chachor. Obyś nie został pijakiem.
chaderlok	szmaciarz	Juzaś się łoblyk jak chaderlok. Znów ubrał się jak szmaciarz.
chadra	szmata	Sam mosz chadra do dyliny. Tutaj jest szmata do podłogi.
chamster	chomik	Tak sie łobzar, że wyglondoł jak jaki chamster. Tak się najadł, że wyglądał jak jakiś chomik.
charboły	buty	Seblyc te charboły, bo w doma bydzie som maras.Zejmij buty, bo inaczej w domu będzie mnóstwo błota.
charlać	kaszleć	Downo to tak charlocie? Czy od dawna pan tak kaszle?
chlyw	chlew	Wieprzki miyszkajom we chylwie. Świnie mieszkają w chlewie.
chnet	niebawem	Chnet bydzie ćma. Niedlugo zrobi się ciemno.
chop	mężczyzna, mąż	Chopy rade grajom we fusbal. Mężczyźni lubią grać w piłkę nożną.
chrobok	robak	Pełno sam rostomajtych chroboków. Mnóstwo tutaj różnych robaków.
chycić	złapać	Chyć się klopsztangi jak niy poradzisz ustoć. Złap się trzepaka, jeżeli nie potrafisz ustać.
chyt	podryw	Wysztigluja sie i ida na chyt. Wystroję się i idę na podryw.
ciaciany	piękny, ugłaskany	Ale mocie tyn kamerlik wyciaciany. Ale pani ma piękny pokoik.
ciarach	brudas	Żeby cie yno potym niy nozwali ciarachym. Żeby cię tylko później nie nazwano brudasem.
ciepać	rzucać	Bal idzie kulać, ale ciepać niym tak samo idzie. Piłkę można turlać, ale da się także nią rzucać.
ciorać	pomiatać, brudzić	Niy ciorej tak tym heftym, bo ci się pomarasi. Nie pomiataj tak zeszytem, bo ci się wybrudzi.
ciśba	tłok	We cugu ciśby niy ma a we autobusie niykiedy jes. W pociągu nie ma tłoku, a w autobusie czasami jest.
ciyngiym	w kółko	Ciyngiym godosz to samo. Wciąż powtarzasz w kółko to samo.
cknić	tęsknić	Ckni mi sie za mojym szacym. Tęsknię za narzeczonym.
coby	żeby	Hajer mioł karbidka, coby widzioł we ty ćmie na grubie. Górnik miał lampkę karbidową, żeby widzieć w ciemności na kopalni.
corsztok	miarka składana	Na co ci blajsztift jak niy mosz corsztoka? Po co ci ołówek skoro nie masz miarki?
cufal	przypadek	Trefiyli my sie bez cufal. Spotkaliśmy się przez przypadek.
cug	pociąg, pęd	Ło ftory mosz cug? O której godzinie odchodzi twój pociąg?
cukrować	słodzić	Ludziom cza niykiedy cukrować. Ludziom należy czasem słodzić.
cwerg	krasnal	Niy wyglondoł jak chop yno jak jaki cwerg. Nie wyglądał jak mężczyzna tylko jak krasnal.
cwibak	suchary	Bez lato my roz jedli cwibak. Latem pewnego razu jedliśmy suchary.
cyganić	kłamać	Yno mje niy cygoń! Tylko mnie nie okłamuj!
cygaryta	papieros	Cygaryty sie czimie w kabzie. Papierosy trzyma się w kieszeni.
cyja	akordeon	Jak fto poradzi grać na cyi może sie dorobić do geltagu. Jeśli ktoś potrafi grać na akordeonie może sobie dorobić do wypłaty.
cytrona	cytryna	Rod pija tyj, ale yno ze cytronom. Smakuje mi herbata, ale tylko z cytryną.
czorny	czarny, brudny	Bajtel jak przidzie z placu to jes cołki czorny. Kiedy dziecko wraca z podwórka jest całe ubrudzone.
czwortek	czwartek	Czwortek jes pomiyndzy szczodom a piontkiym. Czwartek jest między środą a piątkiem

Artykuł słownik śląsko-polski A – C pochodzi z serwisu Antryj: przedsionek dla tych, którzy chcą poznać Górny Śląsk.