Dawid Kudełko
Alfons Zgrzebniok znany również jako “Rakoczy” jako najstarszy z dziewięciorga dzieci z domu Juliusza i Eleonory Zgrzebniok wychowywał się w skromnym, lecz pracowitym domu, w któremu przyświecały silne przekonania patriotyczne, choć w tym czasie Śląsk był częścią Cesarstwa Niemieckiego. Od najmłodszych lat związany był on m. in z Kółkiem Narodowym, a w późniejszym czasie studiów z organizacją “Zet” na Uniwersytecie Wrocławskim.
Po zakończeniu I wojny światowej, gdy sytuacja na Śląsku stawała się jeszcze bardziej napięta wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska, angażując się w jej działania. Uznawany był za “wszędobylskiego” działał w dwóch powiatach: kozielskim i raciborskim, gdzie zajmował się zdobywaniem broni czy utrzymywaniu kontaktów z polskimi środowiskami emigracyjnymi i konspiracyjnymi. Działania te zostały docenione do tego stopnia, że mianowano go komendantem POW Górnego Śląska, te odznaczenie z kolei pozwalało działać w większym wymiarze.
Lata zrywów, czyli trzy powstania Śląskie to czas intensywnych działań “Rakoczego”. Pomimo prób, siły powstańców były niewielkie, a pierwsze powstanie zakończyło się niepowodzeniem. To jednak wpłynęło na młodego komendanta, sierpień 1920 to czas, w którym nie tylko Zgrzebniok przyczynił się do uzyskania przewagi politycznej za sprawą parytetowej policji polsko-niemieckiej, ale także dowodził siłami podczas ataku na siedzibę Komisji Plebiscytowej w hotelu “Lomintz”. III powstanie zakończone sukcesem, lecz w nim Zgrzebniok nie był głównym dowodzącym, za to pełnił funkcję szefa oddziału Naczelnej Komendy Wojsk Powstańczych. Pomimo wielkiego uznania i autorytetu pośród członków, konflikt z Wojciechem Korfantym ograniczył jego bezpośredni wpływ podczas tego powstania. 3 lata zrywów były przełomowe dla Rakoczego, nie tylko zyskał on wielki autorytet, ale także przypisano mu znaczące zasługi w konsekwencji czego został doradcą wojskowym przy sztabie 1. Dywizji Wojsk Powstańczych.
Po podziale Górnego Śląska, na stałe przeniósł się na polską jego część, gdzie jego tempo życia znacząco się uspokoiło. Choć nadal działał prężnie jako działacz przy Narodowej Partii Robotniczej przy tym będąc redaktorem “Gazety Śląskiej” i nauczycielem wychowania fizycznego w gimnazjum w Królewskiej Hucie. Pomimo “zwolnienia” tempa życia, w późniejszych latach Zgrzebniok objął stanowisko wicewojewody białostockiego jako forma uznania za jego zasługi.
Alfons Zgrzebniok żył dynamicznie, działając prężnie i intensywnie, zmarł podczas urlopu na atak serca. Jego dokonania zostały uhonorowane serią odznaczeń takich jak: Srebrny Krzyż Orderu Virtuti Militari, Krzyż Niepodległości z Mieczami, Krzyż Walecznych. Zgrzebniok został postacią kluczową dla historii Śląska nie tylko w kontekście zbrojnych powstań, ale i budowania polskości w regionie.
