Utopiec 

Zbigniew Markowski Utopiec Powszechna obecność utopców na Górnym Śląsku dziwić nie powinna – wszak lęgną się one wszędzie tam, gdzie jest dużo wody. Chlupot płynu słyszymy nawet w nazwie naszej krainy – nigdy zresztą nie brakowało tu strumyków, stawów czy […]

Szcziga 

Zbigniew Markowski Szcziga Choć przed stu laty młoda górnośląska dziewczyna była prawdziwym oczkiem w głowie całej rodziny (a na jej odpowiedni posag częstokroć pracowano bardzo ciężko), nie miała życia usłanego różami. Kiedy jadła zbyt mało, matka mogła nazwać ją poprzniołem, […]

Skarbnik 

Zbigniew Markowski Skarbnik Kontakt ze Skarbkiem miało bardzo wiele osób: jego imieniem nazwano wszak ekspresowy pociąg kursujący na trasie ze stolicy do Gliwic oraz reprezentacyjny dom towarowy w samym sercu Katowic. W wersji multimedialnej figura ducha podziemi przemawia dziś do […]

Meluzyna 

Zbigniew Markowski Meluzyna Meluzynę przed wiekami nietrudno było spotkać. Wisiała często nad stołem w jadalni, zdarzało się, że stała na eksponowanym miejscu gdzieś w komnacie czy w kościele. Nazwą taką określano bowiem świecznik – niezależnie od tego, czy zdobiła go […]

Legenda o Skarbniku

Klaudia Kolarczyk Legenda o Skarbniku Miejscowe mity i podania od wielu, wielu lat przekazywane są z pokolenia na pokolenie. Zawierają różnego rodzaju zabobony, skłaniają do konkretnych działań. Przesądy te bywają naprawdę mocno zakorzenione w ludzkich umysłach. Niektórzy twierdzą, że w […]

Heksa

Zbigniew Markowski Archiwa do dziś przechowują akta procesów śląskich czarownic z XVIII wieku: znamy nawet ich nazwiska. Nazywały się Hanna Kurowa, Krystyna Wacławczyk i Anna Słupska, zaś bytomski sąd uznał ich winę w zakresie czarów. Siłą napędową postępowania był pan […]

Dioboł

Zbigniew Markowski „Gdzie Pan Bóg ma kościół, tam też i przy nim diabeł karczmę stawia” głosiło dziewiętnastowieczne górnośląskie przysłowie. Ludowa mądrość wskazywała w tym przypadku czarta czającego się na dnie kieliszka z alkoholem, bo ów najgroźniejszy z demonów mógł wszak […]

Bebok

Zbigniew Markowski Na Śląsku podstawowym zadaniem beboka było wychowawcze działanie na dzieci. Skoro Skarbnika określa się czasem mianem pierwszego inspektora BHP w kopalni, bebok mógłby więc zostać pierwszą przedszkolanką. Działał w dwóch obszarach: po pierwsze – czaił się gdzieś bardzo […]