Ryczka

Zbigniew Markowski Ryczka (zydel, stołek) brzmi tak jakoś twardo, po niemiecku – dlatego też etymologii szuka się w germańskich okolicach. Niektórzy wskazują palcem na „rückhalt” oznaczający oparcie lub podparcie, choć to najprawdopodobniej trop błędny. W końcu jak Śląsk Śląskiem ryczka […]

Hasie

Zbigniew Markowski Najprościej byłoby stwierdzić, że śląskie hasie (popiół) jest germanizmem i pochodzi od niemieckiego słówka „asche”. To prawda, ale – podobnie jak w przypadku innych przedmiotów czy zjawisk towarzyszących człowiekowi od zarania cywilizacji – problem jest znacznie bardziej skomplikowany. […]

Hadra

Zbigniew Markowski Językoznawcy wyrażają zgodną opinię, iż słówko „hadra” ma germańskie korzenie, trudno jednak orzec z której strony świata przywędrowało ono na Górny Śląsk. Mamy bowiem niemieckie „hadern” oznaczające gałgany lub szmaty, ale jednocześnie szmata w języku Czechów to „hadr”. […]

Gelynder

Zbigniew Markowski Jeśli wierzyć popularnemu w internecie tekstowi o godce, wszystkie śląskie wyrazy zaczynają się na literę „g”. Choć z tak sformułowaną teorią trudno się zgodzić, przyznać należy, iż tkwi w tym źdźbło prawdy: reprezentacja siódmej litery łacińskiego alfabetu w […]

Antryj

Antryj wziął się z długiej wędrówki łacińskiego słowa „introitus” oznaczającego wejście, wstęp lub początek; w przysłówkowej formie mamy więc również „intro”, w czasownikowej – „intrare”. Stąd w łacińskim przekładzie Biblii autorstwa świętego Hieronima odnajdujemy nakaz „compelle intrare”. „Intrare” (już jako […]