Chóry

Zbigniew Markowski Śpiewanie w chórze Był 23 dzień marca 1743 roku, gdy podczas londyńskiej premiery „Mesjasza” zachwycony dostojnym brzmieniem chóru król Jerzy II uniósł się ze swojego miejsca, by na stojąco wysłuchać fragmentu opiewającego zmartwychwstanie Chrystusa. Choć prawdziwa sława oratorium […]

Szła dzieweczka

Zbigniew Markowski Szła dzieweczka do laseczka To piosenka jak Górny Śląsk – pełna paradoksów, sprzeczności i wymieszania kultur. Choć obecna w biesiadnym repertuarze każdego Polaka, zawdzięczamy ją człowiekowi, który za swój ojczysty język uważał niemiecki: Juliusowi Rogerowi. Ten urodzony w […]

Poszła Karolinka

Zbigniew Markowski Poszła Karolinka Nie ma takiej śląskiej (a może i polskiej) biesiady, na której można pominąć odśpiewanie „Karolinki”. Tymczasem piosenka ta, zamiast w śpiewnikach, powinna raczej znaleźć się w tomie pod tytułem „Kryminalne zagadki Górnego Śląska”. Sporo jest bowiem […]

Zespół Pieśni i Tańca Śląsk

Zbigniew Markowski Zespół Pieśni i Tańca Śląsk Historia Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk” jest dowodem, że niewielki punkt na mapie kraju (Koszęcin, w którym zespół rezyduje liczy niespełna pięć tysięcy mieszkańców) może stać się obiektem najwyższej jasności na kulturalnym firmamencie. […]

Śląski jazz

Zbigniew Markowski Śląski jazz: Mucha – Muszyński Historycy polskiego jazzu często odwołują się do konspiracyjnych początków tego nurtu muzycznego – lat pięćdziesiątych XX wieku, gdy grać trzeba było półprywatnie a może nawet nielegalnie. Władzy nie podobały się bowiem ani amerykańskie […]

Śląska lejdi

Zbigniew Markowski Śląska lejdi w Operze Śląskiej Nie wszystkim się podobało. Krytycy marudzili, że akcja dzieje się w Londynie, Eliza nazywa się Dolittle a mówi gwarą z Bobrka. To zarzut nieuprawniony, gdyż Talarczyk całość podlał dużą ilością popkulturowego sosu pokazując […]

Marek Makaron Motyka

Zbigniew Markowski Marek Makaron Motyka Gitara dobro (przez specjalistów nazywana rezofoniczną) powstała w zadziwiający i wielokulturowy sposób. Był rok 1925, kiedy amerykańskie kina zaczęły odczuwać technologiczny niedosyt brzmienia gitary w zespołach ilustrujących muzycznie nieme filmy. Mimo usilnych starań w zgiełku […]

Józef Skrzek

Zbigniew Markowski Józef Skrzek W marcu 1971 roku doszło do zderzenia dwóch światów. Górniczą dzielnicę Siemianowic – Michałkowice odwiedził człowiek – legenda, dziennikarz z Wybrzeża legitymujący się kresowym pochodzeniem i stopniem oficera marynarki wojennej: Franciszek Walicki. Nie wiedziano jeszcze wtedy, […]

Donegal 

Zbigniew Markowski Donegal – śląscy Celtowie Traktując sprawę nieco formalnie i z przymrużeniem oka można powiedzieć, że populacja Celtów na Górnym Śląsku liczy cztery osoby. Jesteśmy w stanie podać nawet ich imiona i nazwiska – to: Monika Szweda, Roman Szweda, […]

Camerata Silesia

Zbigniew Markowski Camerata Silesia Historia Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk” jest dowodem, że niewielki punkt na mapie kraju (Koszęcin, w którym zespół rezyduje liczy niespełna pięć tysięcy mieszkańców) może stać się obiektem najwyższej jasności na kulturalnym firmamencie. Gdy w lipcu […]

Jak jo chodzioł do szkoły

Zbigniew Markowski Jak jo chodzioł do szkoły To jedna z melodyjek, które potrafią przyczepić się do człowieka i siedzieć w głowie kilkanaście godzin. Prosta, przejrzysta, wręcz banalna struktura harmoniczna wsparta linią melodyczną rodem z przedszkola. A jednak w piosence tej […]

Wojciech Kilar

Julia Pszowska Wojciech Kilar (1932-2013) Siedemnasty lipca. Piękna, słoneczna niedziela. Ciepła, lecz nienachalnie upalna, idealna na odpoczynek na świeżym powietrzu i celebrowanie początku lata. Dokładnie w dzień taki jak dzisiaj, 90. lat temu urodził się człowiek wybitny i niesamowicie zdolny, […]

Ryszard Riedel

Natalia Loska Skazany na Śląsk – Ryszard Riedel Twórcy rozmaitych dzieł są niezwykłym rodzajem ludzi. Takie osoby zasługują na miano wiecznie żywych, bo ich twórczość nie pozwoli o sobie nigdy zapomnieć. Co więcej im bardziej tragiczniejsza historia życia danej osoby, […]

Piotr Łuszcz – Magik

Karol Pres Jestem Bogiem – historia rapera Magika Piotr Łuszcz urodził się 18 marca 1978 roku w Jeleniej Górze. Pochodzący z robotniczej rodziny, przeprowadził się z rodziną na Górny Śląsk mając zaledwie 3 lata. Jego początki z hip hopem zaczęły […]

Karin Stanek

Zbigniew Markowski Karin Stanek (1946 – 2011) O Jimmy Joe, ja kocham ciebieO Jimmy Joe, ty o tym wieszNie szukaj żadnej z gwiazd na niebieI pomyśl o mnie. Albo nie(Jimmy Joe – piosenka Karin Stanek) Jimmy Joe z muzycznego punktu […]

Heinrich Schultz-Beuthen

Zbigniew Markowski Heinrich Schultz-Beuthen (1838 – 1915) Był rok 1864, kiedy 26-letni Heinrich Schultz postanowił zmienić nazwisko. Miał za sobą jedną trzecią życia, ukończone studia, rozpoczęte właśnie małżeństwo i dokładnie wytyczoną ścieżkę muzycznej kariery. Właśnie z powodu kariery należało się […]

Grzegorz Gerwazy Gorczycki

Izabela Winiarska Grzegorz Gerwazy Gorczycki (1665–1667) Grzegorz Gerwazy Gorczycki uważany jest za najwybitniejszego przedstawiciela późnego baroku w Polsce. Barok był epoką niezwykle bogatą w różnorodność stylów i gatunków muzycznych, charakteryzował się poszerzaniem formy oraz myśli muzycznej. Dlatego w twórczości Gorczyckiego […]

Górnicza orkiestra dęta

Zbigniew Markowski Zwyczaj muzykowania w górniczej orkiestrze dętej na Śląsku sięga drugiej połowy XIX wieku czyli czasów, gdy we Francji Antoine Sax skonstruował instrument zwany wówczas saksohornem. To wtedy rozpoczął się ruch amatorskich zespołów muzycznych dysponujących już nie tylko drewnianymi […]