Szmaterlok

Zbigniew Markowski Szmaterlok budzi sensację i bywa przyczyną załamania nerwowego. Nerwowo załamała się jedna z uczestniczek forumowej dyskusji, gdy dowiedziała się, iż słówkiem tym śląska gwara nazywa motyla. Fakt: to niecodzienne zderzenie, gdy obiekt romantyczny, ulotny, delikatny i niemal metafizyczny […]

Plac

Zbigniew Markowski Odpowiedź na pytanie dokąd wychodzi się z domu nie jest wcale prosta. Istnieje nawet odwieczny konflikt, bo o ile mieszkańcy Małopolski tradycyjnie wychodzą „na pole”, o tyle reszta kraju udaje się „na dwór”. Zwolennicy szkoły krakowskiej argumentują, iż […]

Pieron

Zbigniew Markowski Początków słowa „pieron” należy szukać przed ponad tysiącem lat, w czasach gdy cześć oddawano bożkowi Perunowi. Perun w pewnym sensie był prasłowiańskim odpowiednikiem Zeusa: również władał piorunami, również posiadał ogromną moc i wysoką pozycję w panteonie. Badacze języka […]

Modry

Zbigniew Markowski Wszystkiemu winne są antocyjany – związki chemiczne obecne w soku komórkowym roślin. To one nadają kwiatom, owocom i liściom barwę opisywaną jako wszelkie odcienie czerwieni i fioletu. Te z roślin, które zawierają antocyjany wykorzystywano od wieków dwojako: jako […]

Maras

Zbigniew Markowski Z marasem świetnie zaznajomieni są śląscy budowlańcy. W środowiskowej gwarze słowo to oznacza tyleż samo, co zaprawa murarska czyli cement, piasek i woda bardzo porządnie wymieszane ze sobą. Zanim maras trwale połączył cegły na budowie familoka (lub dolomitowe […]

Dynga

Zbigniew Markowski Dynga wywodzi się z języka prasłowiańskiego czyli wspólnej mowy narodów słowiańskich funkcjonującej do VII wieku naszej ery. Prasłowiańska tęcza przetrwała w rosyjskim, gdzie jest radugą, czeskim (duha) oraz serbskim jako „duga”. Do XV wieku polszczyzna również używała duhy […]