Gwara śląska: ausdruki

Skocz mi na pukiel – możesz mi naskoczyć, pocałuj nmnie w tyłek, daj mi spokój, odczep sięPukiel w gwarze często oznacza garb (puklaty człowiek to garbus), choć w tym przypadku chodzi raczej o plecy, powiedzonko funkcjonowało także w wersji „skocz […]

Winda

Na Śląsku windy nie jeżdżą między piętrami tylko między sztokami. „Sztok” to germanizm wywodzący się od podłogi (stockwerk), która stała się podstawią obliczeniową ilości poziomów w budynku (dom z jednym piętrem nazywany jest „stockwerkeigentum”). Między piętrami można było – rzecz […]

Gwara śląska – kuchnia

W scence teściowa sprawdza znajomość gwary swojej (pochodzącej spoza Śląska) synowej. Słyszymy wówczas słówko „blank” – to wzmacniacz oznaczający maksymalne nasycenie jakiejś cechy. „Blank gupi” to całkowity głupiec, „blank łożarty” to kompletnie pijany osobnik. „Blank nic niy wiy” musimy więc […]

Piłka nożna

Początek piosenki to nauka liczenia po śląsku: do jedenastu, bo tylu piłkarzy wybiega na murawę. Później słuchamy wskazówek trenera – szczególnie ważne jest polecenie by dać pozór. „Dej pozór” to zwrot uniwersalny – „uważaj”, „skoncentruj się”. Używano go do tego […]

Gwara śląska: podawanie czasu

– która godzina?– wiela na zygorze?– wiela to jes? (jeśli z kontekstu wynika pytanie o czas) – pierwsza – jedna (dwie, czi, śtyry, piyńć, sześ, siedym, łoziym, dziewiynć, dziesiynć, jedynoście, dwanoście)