Dawid Hytrek
Jakub Gołąbek był polskim kompozytorem oraz śpiewakiem. Po dziś dzień nie ma żadnych informacji o tym, gdzie tak naprawdę się urodził. Przez wiele długich lat przypuszczano, że Gołąbek mógł przyjść na świat albo w Czechach, albo na Śląsku. Obecnie przyjmuje się jednak tę drugą wersję. Pewne natomiast jest to, że urodził się w 1739 roku, co pozwala sądzić, że były to wtedy tereny dawnego Księstwa Opolskiego.
Proces swojej edukacji Gołąbek rozpoczął niedaleko swojego miejsca zamieszkania. Wykształcenie wyższe postanowił jednak zdobyć już w Krakowie, dlatego też podjął on decyzję o opuszczeniu swoich rodzinnych stron i osiedleniu się w całkiem nowym miejscu. Dzięki takiemu obrotowi spraw możemy teraz dowiedzieć się o Gołąbku nieco więcej. Świadczy o tym chociażby archiwalny dokument pochodzący z krakowskiej parafii katedralnej, w którym widnieje informacja, że 4 listopada 1773 roku wziął on ślub z panną Marcjanną Celińską. Nieco wcześniej Gołąbek zaczął budować swoją artystyczną pozycję w mieście, działając jako muzyk w kapeli kościoła Mariackiego. W późniejszym okresie pełnił funkcję nauczyciela śpiewu w krakowskiej jezuickiej bursie muzycznej. Gołąbek słynął bowiem z bardzo umiejętnego posługiwania się swoim głosem. Krótko mówiąc, był on znakomitym tenorem. W 1774 roku w życiu naszego bohatera zaszła kluczowa zmiana. Zaczął on wtedy pracę w wawelskiej katedrze, będąc ważnym członkiem tamtejszej kapeli. Gołąbek zajmował się tam śpiewaniem, ale co ważniejsze również komponowaniem i spędził w taki sposób resztę swojego życia.
W późniejszych latach podejmował się on różnych dodatkowych aktywności. W okresie między 1781 a 1787 rokiem podjął się pracy nauczyciela śpiewu w szkole muzycznej Wacława Sierakowskiego. Postać ta jest niezwykle istotna w kontekście Gołąbka, ponieważ był on katedralnym kanonikiem i to właśnie dzięki jego pracy zwykło się przyjmować, że miejscem urodzenia polskiego kompozytora był właśnie Śląsk. Ponadto Sierakowski angażował się w tworzenie tekstów do kilku utworów Gołąbka. Dzięki tej znajomości Jakub Gołąbek zaczął coraz częściej pojawiać się na krakowskich salonach, występując w licznych koncertach. W roku 1773 na dworze biskupa Kajetana Sołtyka odbyła się na przykład wyjątkowa premiera Kantaty ku czci świętego Stanisława, która została w całości skomponowana przez Gołąbka. Niestety dzisiaj nie ma możliwości, aby się z nią w jakikolwiek sposób zapoznać, ponieważ podobnie jak reszta jego kantat nigdzie nie została ona zachowana. Poza tym Gołąbek stworzył jeszcze trzy symfonie, regularnie komponował pieśni dla zespołów wokalnych, ale również zajmował się muzyką stricte instrumentalną.
Śmiało można powiedzieć, że jego postać – choć niezbyt powszechnie znana – stanowiła swego rodzaju ewenement, jeśli chodzi o polskich artystów schyłkowego baroku. Otóż Jakub Gołąbek był jedynym kompozytorem naszego kraju, który tworzył swoje dzieła w epoce muzycznego stylu galant. Wyróżniał się on czytelną, prostą strukturą, ogromną gracją oraz słyszalną lekkością brzmienia. Była to odpowiedź na twórczość barokową, cechującą się przede wszystkim przesadnym bogactwem. Gatunek ten stanowiły tzw. suity oraz ronda, czyli utwory cechujące się niezwykłą rytmicznością, które stworzone były do śpiewu oraz tańca. Jakub Gołąbek specjalizował się także w komponowaniu tego typu dzieł.




