Z
| z powodu | skiż tego | Niy ma go we robocie skiż tego, że jes chory. Nie ma go w pracy, ponieważ jest chory. |
| z powodu | skuli tego | Skuli mojego chopa niy moga dzisio iść na wyszkubki. Z powodu mojego męża nie mogę udać się na darcie pierza. |
| z powrotem | nazot | Łaziyli my tam a nazot jak jakieś gupieloki. Chodziliśmy tam i z powrotem jak głupki. |
| zabawki | graczki | Bo zabiera graczki i póda do dom! Bo zabiorę zabawki i pójdę do domu! |
| zabierz | bier | Bier tyn nec i leć do sklepu. Zabierz siatkę i biegnij do sklepu. |
| zachowywać się głośno, awanturować sie | romplować | Prziszoł niyskoro i romplowoł po cały chałpie. Przyszedł późno i awanturował się w całym domu. |
| zaczepiać | napasztować | Niy napasztuj moi lipsty. Nie zaczepiaj mojej narzeczonej. |
| zadowolony | rady | Co tyn wasz chop taki rady? Dlaczego pani mąż jest taki zadowolony. |
| zadowolony, sprzyjający czemuś | rod | Jak żech mu kupiyła moplik to boł rod. Gdy kupiłam mu motorower był zadowolony. |
| zaglądać, zerkać | kukać | Kukoł na mje cołki czos. Cały czas na mnie patrzył. |
| zając | hazok | Hazok bez zima to wiela niy loto. Zimą zające nie biegają zbyt wiele. |
| zakład pracy | ansztalt | Sam jes mój anszalt. Oto mój zakład pracy. |
| zakonnica | klosztorno | Nasza oma łoblyko sie jak jako klosztorno. Nasza babcia ubiera się jak zakonnica. |
| zakończenie dnia pracy | fajrant | Fajrant bydzie dopiyro za sztyry godziny. Koniec pracy nastąpi dopiero za cztery godziny. |
| zakwas chlebowy | nociastek | Rób tyn nociastek, bo sie ćmi. Rób ten zakwas chlebowy, bo robi się późno. |
| zalotnik | apsztyfikan | Prziszoł tyn twój apsztyfikant. Pojawił się twój zalotnik. |
| zaloty | zolyty | Coś sie tak wysztigluwoł jak na zolyty? Co się tak wystroiłeś jak na zaloty? |
| załatwić coś | spatrzeć | Spacz sie jakie żdżadełko do moplika. Załatw sobie lusterko do motoroweru. |
| założyć się | wetnonć sie | Godoł swoje, ale wetnonć sie niy chcioł. Mówił swoje, ale założyć się nie chciał. |
| zamach, rozbieg, pęd | szwong | Mosz wzionć richtig mocny szwong. Musisz wziąć naprawdę mocny rozbieg. |
| zamawiać | sztaluwać | Sztaluj glazyjki na zima. Zamów sobie rękawiczki na zimę. |
| zamężna | wydano | Dziołcha może nosić purpurka dopiyro jak jes wydano. Dziewczyna może nosić purpurkę dopiero kiedy wyjdzie za maż. |
| zamknąć | zowrzyć | Zowrzyj dźwiyrze, bo sam zima włazi. Zamknij drzwi, bo się robi zimno. |
| zamówić | łobsztalować | Łobsztaluj sie nowe szczewiki, te cza wyciepnonć. Zamów sobie nowe buty, te już są do wyrzucenia. |
| zapalniczka | fojercok | Jak fto kurzy cygaryty to mo ze sobom fojercok. Jeśli ktoś pali papierosy, ma ze sobą zapalniczkę. |
| zapałki | sztrachecle | Opa, co byście kcieli: sztrachecle abo fojercok? Dziadku, wolisz zapałki czy zapalniczkę? |
| zapłakany | uślimtany | Wyglondosz jak uślimtany bajtel. Wyglądasz jak zapłakane dziecko. |
| zaraz | zarozki | Zaroski bydzie połednie. Zaraz będzie południe. |
| zasłonki w oknie | forhangi | Downo to mocie te modre forchangi? Czy od dawna ma pan/pani te niebieskie zasłonki? |
| zasypać | zasuć | Przi kościele boł epny rant, ale go zasuli. Obok kościoła był duży rów, ale go zasypano. |
| zaświecić | łoświycić | Łoświyć lampa, bo ćma. Zapal lampę, bo ciemno. |
| zawiść | zowiść | Wszysko to jes cygaństwo a zowiść. To wszystko kłamstwo i zawiść. |
| zawsze | dycki | Opa dycki jeździoł cugiym. Dziadek zawsze podróżował pociągiem. |
| zdjąć | symnonć | Symni jakla bo ciepło. Zdejmij bluzę, bo jest ciepło. |
| zegar | zygor | Wiela to na zygorze? Która godzina? |
| zejść | ślyź | Niy siedź tela we fiśli, ślyź sam do mje. Nie siedź tyle na strychu, zejdź tu do mnie. |
| zeszyt | heft | Niy mosz kaj szrajbuwać to sie kup jaki heft. Jeżeli nie masz w czym pisać, kup sobie jakiś zeszyt. |
| zezowaty | świdraty | Łon jes świdraty abo co? On jest zezowaty czy jak? |
| zlewozmywak | ausgus | Wciep szolki do ausgusa, bo som czorne Połóż szklanki w zlewozmywaku, bo są brudne. |
| złapać | chycić | Chyć się klopsztangi jak niy poradzisz ustoć. Złap się trzepaka, jeżeli nie potrafisz ustać. |
| zmarły | umarty | Umartymu nowy ancug na nic sie niy przido. Umarłemu nowy garnitur nie przyda się na nic. |
| zmartwienie | utropa | Mom ś niym utropa. Mam z nim zmartwienie. |
| znaleźć | znojść | Stracioła kajś taszka i niy umiy jom znojść. Zgubiła gdzieś torebkę i nie potrafi jej znaleźć. |
| zniknąć | stracić | Pacz sie stracić! Znikaj stąd! |
| znowu | juzaś | Juzaś mi sie portmanyj stracioł. Znów zgubiłam portmonetkę. |
| zostawić | łostawić | Łostow mje w spokoju. Zostaw mnie w spokoju. |
| zrzucić | ściepać | Musza ściepać wągle do piwnicy. Muszę zrzucić węgiel do piwnicy. |
| zużyty | wyszkyrtany | Te koło to mosz cołki wyszkyrtane. Twój rower jest już całkiem zużyty. |
| zwierzęta gospodarskie | gadzina | Gadzinie cza dać pozrić, coby niy lotała godno. Zwierzętom gospodarskim trzeba dać jeść, by nie biegały głodne. |
Ż
| żart, dowcip | szpas | Niy rób se szpasu. Nie rób sobie żartów. |
| że, ponieważ | iże | To jest taki podciep, iże tego niy idzie szczimać. To tak niegrzeczne dziecko, że już tego nie można wytrzymać. |
| żebranie | fecht | Jak tak dali pódzie to ida na fecht. Jak tak dalej pójdzie będę musiał żebrać. |
| żeby | coby | Hajer mioł karbidka, coby widzioł we ty ćmie na grubie. Górnik miał lampkę karbidową, żeby widzieć w ciemności na kopalni. |
| żelazko | żelozko | Noprow mi żelozko, bo cza bigluwać. Napraw mi żelazkWojok niy śmie sie wszyskigo boć. Żołnierz nie może bać się wszystkiego.o, bo trzeba prasować. |
| żołnierz | wojok | |
| żonaty | żyniaty | Jo niy wiedziała, że wasz synek jes żyniaty. Nie wiedziałam, że pani syn jest żonaty. |
