Zlot Superbohaterów

Zbigniew Markowski Międzygalaktyczny Zlot Superbohaterów Sprawa jest prosta, kiedy jest się Supermanem, Batmanem albo Spidermanem. Tych bohaterów wszyscy znają, nie trzeba więc ich specjalnie promować. Co jednak ma zrobić Supersprzątaczka, o której mało kto słyszał albo Superkoń z Janowa Podlaskiego, […]

Zespół Pieśni i Tańca Śląsk

Zbigniew Markowski Zespół Pieśni i Tańca Śląsk Historia Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk” jest dowodem, że niewielki punkt na mapie kraju (Koszęcin, w którym zespół rezyduje liczy niespełna pięć tysięcy mieszkańców) może stać się obiektem najwyższej jasności na kulturalnym firmamencie. […]

Teatr Górnośląski

Zbigniew Markowski Teatr Górnośląski Teatr Śląski znają wszyscy: jego budynek rozsiadł się w eksponowanym miejscu katowickiego rynku, sama instytucja zaś od ponad wieku dopieszczana jest zarówno, przez publiczność, jak i przez najróżniejsze władze. O Górnośląskim Teatrze wie niewielu, trudno też […]

Sławek – Mizerski

Zbigniew Markowski Tadeusz Sławek – Bogdan Mizerski To najbardziej niezwykła z par, które ludzki umysł może sobie wyimaginować. Z jednej strony Tadeusz Sławek – uwielbiany przez swoich studentów profesor, historyk literatury angielskiej i amerykańskiej, tłumacz o niezwykłym zakresie zainteresowań (od […]

Śląski jazz

Zbigniew Markowski Śląski jazz: Mucha – Muszyński Historycy polskiego jazzu często odwołują się do konspiracyjnych początków tego nurtu muzycznego – lat pięćdziesiątych XX wieku, gdy grać trzeba było półprywatnie a może nawet nielegalnie. Władzy nie podobały się bowiem ani amerykańskie […]

Śląska lejdi

Zbigniew Markowski Śląska lejdi w Operze Śląskiej Nie wszystkim się podobało. Krytycy marudzili, że akcja dzieje się w Londynie, Eliza nazywa się Dolittle a mówi gwarą z Bobrka. To zarzut nieuprawniony, gdyż Talarczyk całość podlał dużą ilością popkulturowego sosu pokazując […]

Plakaty Romana Kalarusa

Zbigniew Markowski Plakaty Romana Kalarusa Zaproszenie na dawno zamkniętą wystawę głosiło, iż „plakat śląski stanowił istotny element szerszego zjawiska, jakim był polski plakat artystyczny osiągający ogromne sukcesy na arenie międzynarodowej od końca lat 50. XX wieku”. Fakt, wszystko się zgadza […]

Biblia po śląsku

Zbigniew Markowski Nowy Testament po śląsku – tłumaczenie Gabriela Tobora Historia śląskiego przekładu Nowego Testamentu zaczyna się w latach osiemdziesiątych XX wieku i ma swój początek w Ruchu Światło – Życie. To wtedy (i tam) dla wchodzącego właśnie w dorosłe […]

Marek Makaron Motyka

Zbigniew Markowski Marek Makaron Motyka Gitara dobro (przez specjalistów nazywana rezofoniczną) powstała w zadziwiający i wielokulturowy sposób. Był rok 1925, kiedy amerykańskie kina zaczęły odczuwać technologiczny niedosyt brzmienia gitary w zespołach ilustrujących muzycznie nieme filmy. Mimo usilnych starań w zgiełku […]

Kabaret Młodych Panów

Zbigniew Markowski Kabaret Młodych Panów Gdyby – wzorem komunikatów o stanie wód w Polsce – podawano informacje o poziomie humoru poszczególnych miast, Rybnik bez wątpienia zawsze byłby w krajowej czołówce. Mieszkańców miasta stać nie tylko na takie ekstrawagancje jak sztucznie […]

Józef Skrzek

Zbigniew Markowski Józef Skrzek W marcu 1971 roku doszło do zderzenia dwóch światów. Górniczą dzielnicę Siemianowic – Michałkowice odwiedził człowiek – legenda, dziennikarz z Wybrzeża legitymujący się kresowym pochodzeniem i stopniem oficera marynarki wojennej: Franciszek Walicki. Nie wiedziano jeszcze wtedy, […]

Grupa Janowska

Zbigniew Markowski Grupa Janowska Kopalniana elektrownia pierwszej połowy XX wieku to twór szczególny. Niby jest częścią zakładu wydobywczego, ale jednoznacznie widać granice – od markowni, cechowni, holzplazu czy wyciągowej wieży oddzielono ją wyraźnie. Może dlatego, że jej funkcja jest zupełnie […]

Donegal 

Zbigniew Markowski Donegal – śląscy Celtowie Traktując sprawę nieco formalnie i z przymrużeniem oka można powiedzieć, że populacja Celtów na Górnym Śląsku liczy cztery osoby. Jesteśmy w stanie podać nawet ich imiona i nazwiska – to: Monika Szweda, Roman Szweda, […]

Camerata Silesia

Zbigniew Markowski Camerata Silesia Historia Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk” jest dowodem, że niewielki punkt na mapie kraju (Koszęcin, w którym zespół rezyduje liczy niespełna pięć tysięcy mieszkańców) może stać się obiektem najwyższej jasności na kulturalnym firmamencie. Gdy w lipcu […]

Tramwaj bluesowy

Zbigniew Markowski To całkowicie naturalne, że dziewiętnastowieczny Śląsk był skazany na komunikację szynową. Region wysyłał i przyjmował coraz więcej towarów, rosła liczba ludności, ludność zaś koniecznie chciała się przemieszczać. Z uwagą przyglądano się więc nowinkom z Wysp Brytyjskich, gdzie w […]

Blues na Mariackiej

Anna Rusinek Początki ulicy Mariackiej Pierwsze zalążki ulicy Mariackiej sięgają dwóch wieków wstecz, kiedy to Katowice rozpoczęły ekspansję przemysłową. Budowa pobliskiej sieci kolei wzmocniła pozycję miasta w województwie, które stało się częstym celem odwiedzin turystów oraz interesantów biznesowych. W tym […]

Ash’n’becher

„Buchac Blues” to piosenka z niezwykle długą historią. Radzionkowskie źródła pod już pod koniec XVIII wieku wzmiankują niejakiego Szymona Buchacza – młynarza. Nazwisko familii Buchaczów w dokumentach czasem pisane jest z niemiecka: jako Bucholtz. Nikt w Radzionkowie jednak nie nazwie […]

Akwarele Grzegorza Chudego

Grzegorz Chudy to kwintesencja śląskości; być może nawet (jako taka) powinien być przechowywany w Sevres pod Paryżem. Nie tylko uczy śląskiej gwary, nie tylko mieszka na Nikiszu, ale (jak to Ślązak) – wszystko potrafi czyli „poradzi”. Zwyczajnie, na ulicy poradzi […]