Joanna Kłusek
Lech Majewski to znany reżyser, urodzony w Katowicach. Artysta cechuje się wszechstronnością, nie zamykał się jedynie na produkcje filmowe, teatralne i operowe. Studiował malarstwo na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, a również wydał parę tomików poezji, jak i powieści. Wśród jego dzieł także można odnaleźć rzeźby. W 1973 roku rozpoczął naukę w łódzkiej szkole filmowej na Wydziale Reżyserskim. Podczas nauki wyreżyserował krótkometrażowy film “Grand Hotel” (1975), za która zdobył nagrodę Grand Prix na Międzynarodowym Festiwalu Szkół Filmowych. Mówiąc o jego twórczości kinematograficznej, warto wspomnieć o takich produkcjach jak “Zapowiedź Ciszy” (1978), która powstała u boku Krzysztofa Sowińskiego, za którą otrzymali nominację do nagrody Złotego Lwa. “Rycerz” (1980) również został doceniony nominacją do Złotego Lwa, jednak to właśnie ta produkcja została skomentowana przez Janet Maslin w czasopiśmie New York Times i przez Kevina Thomasa w Los Angeles Times, gdzie oba komentarze odnosiły się pochlebnie wobec filmu.
Jego twórczość zaczęła wychodzić poza granicę Polski, a w 1982 roku w Londynie przygotowywał spektakl “Odyseja”, wyprodukowanej przez Shivaun O’Casey. Tym razem to londyńska prasa pochwaliła sztukę, określając ją potężnym teatrem. Kolejnym miejscem w jego ścieżce kariery były Stany Zjednoczone. W 1986 roku wyreżyserował film “Lot Świerkowej Gęsi”, która była adaptacją jego literackiego debiutu “Kasztanaja”. Premiera produkcji miała miejsce na Festiwalu Filmowym w Cannes.
„Kasztanaja” to opowieść o niemożliwych snach. O naszym dorastaniu, pod koniec lat sześćdziesiątych, w ponurym pejzażu Katowic. Mój przyjaciel ze szkoły podstawowej, którego nazywaliśmy Kasztan, bo miał rude włosy, został górnikiem. I lubił głośno marzyć o tym, żeby przez tydzień pobyć z Brigitte Bardot na Hawajach, leżeć sobie w hamaku i popijać piwo z beczki, pod palmą. Żyliśmy między dymiącymi hałdami, wśród haseł „naród z partią”, a tu, jak gdyby nigdy nic, przedstawiciel klasy robotniczej, po ośmiu godzinach spędzonych pod ziemią, opowiada sny o Brigitte Bardot i Simonie Templarze.Historia ta kilka lat później posłużyła za kanwę mojego pierwszego amerykańskiego filmu Lot Świerkowej Gęsi, gdzie producent Miloša Formana, Michael Hausman, powiedział: „Zamieńmy Katowice na Pittsburgh, a Sopot na Hollywood”.
(Lech Majewski. „Poszukiwanie raju” Notował: Tadeusz Sobolewski, „Kino” 1990 nr 10)
W 1986 roku współpracował z Ronaldem Biggsem, a miejscem ich pracy był Rio de Janeiro. Owocem ich pracy był film “Więzień Rio” (1988), opowiadającym o historii samego Biggsa, który będąc skazanym na 30 lat więzienia za Napad Stulecia w Anglii (1963), zbiega do Brazylii. W 1992 roku przy współpracy z Propaganda Films pracował przy produkcji “Ewangelia według Harry’ego”. Majewski nie ograniczał się jedynie do filmów i teatru, ukazywały się takie publikacje, jak “Szczury Manhattanu” i eseje “Oficjalne Centrum Świata”.
Lech Majewski, w 1993 roku zaczyna pracować przy operze “Ubu Rex” Krzysztofa Pendereckiego. Jego zdolności reżyserskie ponownie spotykają się z uznaniem, o czym świadczy Złota Maska w kategorii najlepszej reżyserii i Złoty Orfeusz podczas Festiwalu Warszawska Jesień. Reżyser w następnych latach pracował przy kolejnych produkcjach filmowych, takich jak “Basquiat”, który uzyskał Nagrodę Specjalną Jury w 1996 roku. Był to kolejny film oparty na jego powieści, który opowiada o losach zbuntowanego nowojorskiego artysty. Nie próżnując pracował przy kolejnym spektaklu, noszącym tytuł “The Black Rider”. Inscenizacja przedstawia niebanalną historię o zakładzie psychiatrycznym, w której ordynator dokonuje próby leczenia pacjentów za pomocą muzyki. Zarówno Majewski, jak i Janusz Kapusta (odpowiedzialny za scenografię i kostiumy) spotkali się z pochlebnym odbiorem, co w szczególności widać po recenzjach. Natomiast w teatrze Heilbronn została odznaczona nagrodą Kilianpreis za najlepszą reżyserię w sezonie 1995/1996.
„Reżyser Lech Majewski i jego scenograf Janusz Kapusta stworzyli spektakl, który znacznie przewyższył pod każdym względem radosną wersję Boba Wilsona. Dwóch Polaków, którym po premierze bez wahania nadano tytuły „geniuszy”, stworzyło niesamowicie gęstą inscenizację, działającą na kilku symbolicznych poziomach, która porywa niczym podróż w otchłań.”
(A. Reinhardt, Rundblic).
W 1996 kończy swoją książkę “Pielgrzymka do Grobu Brigitte Bardot Cudownej”, ukazującej Hotel, przepełniony tym co tajemnicze, zarówno pod względem przestrzeni, jak i jej bywalców. W tym samym roku debiutuje jako kompozytor, u boku Józefa Skrzeka przygotowuje muzykę do opery, o charakterze autobiograficznym. Prapremiera “Pokoju Saren” odbyła się w wyjątkowym miejscu, jakim jest Opera Śląska. Libretto, napisane przez Majewskiego jest skoncentrowane na wierszach. “Pokój Saren” został wybrany przez Międzynarodowy Instytut Teatru” w 1998 roku do dwunastu najlepszych oper współczesnych z całego świata.
Reżyser w 1997 roku ponownie wrócił do Niemiec, a na deskach teatru Heilbronn podjął się przygotowania adaptacji szekspirowego dramatu – “Sen nocy letniej”. A zaledwie rok później eksperymentował z muzyką, tworząc cztery płyty “Mistycy i Wirtuozi”. Choć mężczyzna wydał już wiele książek, tomików poezji, a także publikował eseje, to właśnie w 1997 roku ukazał się komiks “Autobus na Golgotę”.
Mimo, że jego dzieła powstawały i były realizowany w wielu odległych miejscach, to nie zapominał o rodzinnych Katowicach, gdzie odbył się spektakl “Tramwaj”, który z pewnością można nazwać eksperymentalnym teatrem. Tramwaj przejeżdża między przystankami, nie zatrzymując się. Nie przyjmują innych pasażerów poza czterema aktorami, a odbiorcy widzą zaledwie niewielki fragment, całkowicie wyrwany z kontekstu. Następnym punktem twórczości artysty był “Wypadek”. Wideoart z jej wystawy został uhonorowany Grand Prix podczas Międzynarodowego Festiwalu Sztuk Houston. Majewski, nie zapominając o świecie kina w 1999 roku wyreżyserował i napisał film “Wojaczek”. Tragiczna opowieść o życiu i śmierci poety w czasach PRL, uzyskała aż 20 nagród na ogólnoświatowych Festiwalach filmowych. W następnym roku twórca był już częścią Akademii Filmowej w Europie, a jego następną pracą był “Angelus”, której fabuła była osadzona na Śląsku, również był nagradzany.
Na samym początku XXI wieku wystawił “Carmen” i “Operę za trzy groszę”. Ukazał się również jego czwarta powieść “Metafizyka”, przepełniona uczuciami i symboliką, a na jej podstawie w 2004 roku powstał film “Ogród rozkoszy ziemskich”. Tragiczna historia miłosna została nagrodzona Grand Prix podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Rzymie. Jego prace pojawiały się w muzeach sztuki, wykorzystując wideoarty. Cykl wideoartów, niosących nazwę “Krew poety” ukazał się w Nowojorskim Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Na przestrzeni lat pojawiały się kolejne książki mężczyzny, “Hipnotyzer” i “Manhattan Babilon”. Kolejnymi filmami Majewskiego były “Szklane usta”, “Młyn i krzyż” i “Onirica/ Psie pole”. Narodowe Centrum Kultury wydało 15 tomów z twórczości literackiej artysty. Ostatnimi wydanymi przez reżysera filmami, jest “Dolina Bogów” i “Brigitte Bardot cudowna”.
Twórczość Lecha Majewskiego można opisać wieloma słowami, jednak można zauważyć, że jest ona wszechstronna. Nie zamykał się na jedną dziedzinę sztuki, idealnie odnajdywał się w teatrze, operze, filmach. Nie można też zapomnieć o jego zdolnościach literackich, a także malarskich. Tworzył muzykę, a nawet wydał swój komiks. Jego prace były widoczne w wielu galeriach sztuki, a filmy były wyświetlane na całym świecie. Majewski również znalazł swoje miejsce na uczelni, gdzie dzielił się swoją wiedzą i doświadczeniem.
